beschryvinge 
VAN 
onder zich ook. nog drie Heden, te weten | 
Oenen, Sjak, cnRatee, h ui. Zy wa* 
ren toen tezamen nog Oelilima’s, zyndr 
een van de twee ilrengcn van rcgccting 
(even nis de Hoek ze en Kabeljauwse •» 
düGudphen enGibeUinen, &c.) die daar 
te dier tyd Hand grepen , gdyk in Am- 
boina, daar het de ftreug, of party, der 
Mooren , gelyk de üdMwa’s die der 
Ch rittenen is, hoewel van de negen ko- 
nmklyke Randen in T erna te (die Moo- 
ren zyn) oorfproiikdyk. 
Eenigc j naren daar na , omrent ’r jaar 
iyp8. of ïfpö- vielen die van Labetaeka, 
met de ondterhoorige fteien, van die van 
ft dra af , houdende het zeden met die 
gene, die zich Üdifïwas noemden, 
Ödi -Li ma beteekent i n ’r Amboineefch 
een vyfgelpartfchsp , of een gehugt van 
v y ven , Ücii- Si wa , een negengt fpar uc hap. 
Zedert d«c alvailcn hebben die van 
Ncira, die toen. de magïigftc en vry ver- 
in ogender, dan die van Labetaeka, wa- 
ren, geduurig mee hen gcoorl^gt. 
Men vim geen huizen , nog gedenk- 
tekenen meer van al deze ftedcJtem, dan 
dateer op Neira, aan de Noord zy de , nu 
nog een ffcraat is , Ratoc , dat de koning 
in ’ijavaanfch bctcekcnt, genaam t, die 
men ook xegi dat dezen naam draagt, 
om dat hun koning eertyds daar zou ge- 
woont hebben. Verder is alles door de 
■oerlogen vcrwoell } dan dat by 'i perk 
Labetacka nog de mant van dat tic de- 
ken overgebleven is, 
Hei eiland ft dra heeft aan zynen Wel- 
hoek de Gocnong Ap i , of den V uurberg , 
in \ Zuiden her hooge land van Banda 
vlakker regen over, zynd . zeil in \ Noor- 
den gepkarft , en in ’tOoilcn draait den 
hoek van ’thoogc land, waar op hctftc- 
deken Cdarnmc legt, vlak voor \ Üolter- 
gar , of voor ft eira f s Öoflhoek , en 
ontrent Ooit ten Noorden heeft men 
Poe! o Pi lang , en een weinig Nooirddy- 
ker Poclo Kapal leggen. 
Het eiland Neirais In zich ztlven klein , 
beflaandc in zyn breedte ityf oen halve 
my4 CIÏ hi de lengte een myl, zoo dat 
ik gilTe , dat men het in twee mylen en 
een half gemakkdyk zou rond icbcppcm 
T Men bedt van ouds her al op die ei- 
tn* Bei- land twee grootc vaftighedem of kaftco 
frci. len, ft affau en Bclgica genaam e, gehad. 
Wanneer of door w ie die gebouwt zyn, 
blykt my nergens klaar. Nailatt fcbynt 
my malt toe van de Ponugeezen gc- 
bouwt , en daar na in ’tjaaf itfio. door 
de onzen veibetert en vernoemt te zyn, 
iilzoo die, gdyk wy hier na zien zullen, 
het daar vonden. ïïy ‘r begin der Ban- 
dafchc Refolurien od Bcfluiicn in ’t jaar 
i ii t p- en by de Dagrcgiltcrs , die in 
s t jaor t6zy. aanvang ncm& , leeft men 
al van deze twee en meer andere vaag- 
heden i maar hooger op kan men niet 
komen. 
Het kadee) NaJfTau legt aan de Wcflr- 
kant van Ncira, digi aan dram j heb- 
bend e v icr b ol w er ken , Je \d m i raah punt, 
Zeelandk , Delft en Roucidam , waar 
van de cc rite in ’i Zuid wellen, de tweede 
in *t Noord wdk-n, de derde in \ Noord- 
OoHen, en de vierde in ’tZuidoolkrt ge- 
legen is. Yder vnn deze Punten of Bol- 
werken is met agt metak Hukken kanon 
voorzien j en op zommigen plagt men een 
limotnboniu te hebben. Dit kal teel he- 
il aat van binnen ven lengte van 17; , en 
een breedte van 1 } roeden. Aan de zee- 
kant , oï aan de Zuid \v dit zyde des ka- 
ifeels, op de gordyn, iiaat het huis van 
den Landvongt , ’t geen van vetfchodc 
brave vertrekken, en voor aan van een 
grcMjte Zoal voorzien is, in welke ik, by 
myn aan wezen , het afbeeld zei van den 
Opperland v oogt , de Heer 'jan Pid 1 rjz 
Cocv j met het halve lyf , met een geel 
zyde wambais en een groote wyde broek 
( by wt even eens, als nu nog de hefbaar- 
diers van dcfiüpprrlandvoogE op Batavia 
gekleed ga..n > hangen zag. Ontrent de 
punt Zedkndia heeft men Je waptnkamT, 
en verder in dit F *n vericheide comp rot- 
an , en een fr.aje bezetting na gilling 
van t fo m.in. Ook woont deCapiceiu, 
Lieurenant , en Vaandrig , in l t zdve. 
De zee- of waterpoort is tegen over het 
hoogu Land , pas buiten de welke men 
een grage ziet, doch zonder water, in 
de muur van deze poon ftttt met vïcre 
letters A°* i f 5 17. w'flarfchynclyk dat diQ*er 
toen gezet is. Warneer men op de ge- 
in eene weg na T t Zuiden gaat , bedt men 
een korten anderen weg, diena een fraai 
waterpas loopt, waar op mede eenig gc- 
fchut legt , met hei welke men gemak- 
kelyk aan de overzydc fchictco , en dus 
de Roede dor fohepen, die er vlak voor 
is , bevryden kan. Voor dit waterpas, 
^geen omrent tegen over groot Walin- 
gen komt , kgt een groot Rif , o vet 
v t welke men niet 5 als by hoog water* 
komen kan. Op dit Rif plegen zich wel 
cenigc Doe jongs (een zeker lbort van 
villenen) té houden, en op ’c wier, dat 
men daar op ziet , te aazen, Wat dit 
voor vefTehen zyn, zullen wy onder die 
van Ambninii bdchryven. 
Ten Noorden van dit K afteel heeft 
men , pas ter zyden den gemeenen weg , 
die langs liet zelve loopt , op oenen re- 
delvkhoogcn heuvel het k illed Be ig] ca, 
tuftchen ’t Predikams huis , en T t Ge- 
recht , een naam , gel} k aak die van 
Nullau , door de onzen wel gegeven j 
doch ik kan niet namfehen, wanneer, 
of door wie, ’t zelve gebouw t , hoewel 
geloovc , dit door de onzen , niet lang 
na de verovering van Neira , ge- 
Échied 
