3 
fchied 7.y« Het is in zich zclven een 
fiaai beknopt fCaftcekje, niet al te groot , 
maar nee , van fraaje roridcckn , of too- 
rens, die wit gehouden werden, en van 
goede regenbakken ( hoewel die zeden 
de aardbeving in ’t jnar rtfS^. geberiten 
ayn) voorzien ï dmr deze veiling , fchoon 
V kalled Nafllu , en de ganfehe vlakte 
in X Zuiden , Goden en Wellen beflry- 
kendc, is echter niet al te krygs kundig 
gebouwt , aangezkn pas ageer ’t zelve 
een heuvel gebleven is, vry liooger, dan 
die , waar op Belgica legt, en die ook 
Vólkomen over het zelve gebied. 
Dit was de reden, dat men op Batavia 
in k kar 165*7. niet alleen goedgev onden 
had X zelve af te breken ; m.rnr ook den 
Ingenieur en Vaandrig ( e&rg Em^bard 
Rmtfhj uit Amboiüca m ’t begin van Ja- 
mmin des zclven jaars derwaarts zond, 
met laft om op dien hoogden heuvel een 
nieuwe Red uit, die al de a ndcre fterk ten , 
en ’t gantfch Eiland bdlrykcn zon , te 
leggen ; doch hy vertrok weer van daar 
den i ücn Mcy , zonder dut ik heb ken- 
nen merken / dat ccn van beiden gdchied 
is; want Belgica is in wezen gebleven, 
en, in de jaaren 1687^ cn idfffi., heb ik 
óp dien hoogflen heuvel geen Reduit ge- 
zien, mn ar wel bevonden, dat door ar- 
beidsvolk dogclyks aarde van dien hui vel 
afgekruid , en de zdve dus hoe langs hoe 
ïnecr vereffend en weggenomen wierd , 
hoewel er nog geweldig veel van weg 
te krui jen viel ; maar dan zal, X kadee I 
Belgi ca *t gantêh Ëlfemd zoodanig bc lin - 
ken i dat , fchoon eenigc vyandcu 
*t Waterpas, en ’t kalled Nafïau , al ver- 
overd hadden , zy’er niets ter wereld aan 
Zouden hebben, aangezien men hen van 
J t kalled Belgiea plat zou konnen fchieten. 
Benoorden liet kalled legr aan ’c einde 
van de II raat Ratoe, en daar om he&cn, 
dc Papenberg , alwaar de magtigc en 
volkryke Negrv Ratoe gelegen heeft, 
die door de oorlogen met de Hóllanders, 
in ’tjïtar en in dc volgende jaaren , 
geheel ui [geroeid is, zoodatVr huis nog 
inwoonder van overgebleven is. Men 
vind op dien berg nog veel Moorlche 
graven , cn grafiteenen aan X hoofd- en 
voeten - einde der zd ve , zynde nog de 
eenige aloude ovcrbiyfzcls cn bcwyzen , 
dat tucr Mohham medoanen gchuisvcit 
hebben. 
Men ziet ook eenige diepe groeven, 
cn kleine bronnen ; doch van geen belang. 
1-1 y wat ande rs niet veel bezogr, om 
dat de bygeloovigc Bandaneezen , waar 
van ’cr rog ccmgc van de vrouwelyke 
luxe overgebleven zyn , haar nalcrooit, 
fchoon Ghrhten, nog dugdvks inboeze- 
men, dat het bydeze graven i pookt, en 
dat men op geenc dezer graven wateren , 
of /yu gevoeg doen moet , zoo men daar 
van geen dooddyke ziekte , ja de dood 
zelf, op zyn hals haaien wil. 
Dit is een verhaal , dat ik zeer wel ge* 
loovc, zonder daarom hier ontrent eenigc 
werking , ’c zy van den Duyvd , ’t zy van 
fpöok , de mmfte plaats te geven, alzo o 
X niet onmogdyk is ook deze graven 
(gelyk ik we te aan andere Moorlehc gnv 
ven , om ze voor dïergelyke omeinighc* 
den tc bewaren , gclchiod te zyn ) zoo 
J i crk te vergiftigen , dat de opllygcnde 
damp, na R wateren , aan zulk een de 
dood zeer licht, cn fchiclyk, h eeft kan- 
nen veroorzaak en ; waarom ik myn goede 
vrienden altyd geraaden hebbe , om het 
bygdöüvcwel tc verwerpen, maar ook, 
non on deze graven veel te gaan , en ’cr 
voor al doch niet te wateren, of hun ge- 
voeg tc doen , om dus zich zclven niet 
moet willens in gevaar , of van hun leven , 
of van een fwaare ziekte, te brengen. 
By dezen Papcnberg , aan dc zyde van 
X Zonnemat (een kleine Üraat oi doorvaait 
tuïïchen Neiiu cn dc Gocnnng Api) is een 
bron van warm water , die al vry heet is. 
De Landvongt , cn den Opperkoopman 
vond ik in de jaaren 1687.cn buiten 
het foitNaBau woonen, den eerden nas 
Beooflen en den anderen pos Beweften het 
zelve , ’t geen zy mogeiyk zedejt de 
ftvaare aardbeving van ’tjaaridR^. zullen 
hebben gedaan , vreczende anders door 
de fwaare beweging het Fort op hun lyf 
tc krygen. 
Men heeft op Ncira z of 3 groots 
Ümten. Deeene loopt, met een kleine 
i draajing, van ik timmerwerf der Maat- 
fchappy , die in X / nïddyklle van dit 
Eiland legr, Noorden op, voofby ver- 
fchdde huizen , als dat van den Opper- 
koopman , en de Hol 3 .uidfche fteenc Kerk , 
jian de certe, eti voorby ’t kalled Na' 7 ad 
aan de andere zyde tot in de belommerde 
itraat Ratoe , cn zoo met de zdve c 
aan den Papenberg , ten dftdc, Dc 
tweede Ibraai loopt Ooit op , langs het 
Gerecht , ah ook Engs den heuvel, 
waar op Bdgica legt , het Prcdikants liuis , 
en langs meer andere , al een fraai ltuks 
wegs Sieencn, tot men rer rechter hand 
zich na llrand , oi met een dwarsdeegje 
na ’t Zuiden wend! , en zoo , langs een 
fchoon cn ruim ziekenhuis, dat men ter 
linkerhand heeft, aan 1 brand komt, daar 
men dan , Wdl op , weer langs cc» an- 
dere ry huizen , cn langs het armenhuis 
gaat , tot men de viichmarkc (diens op- 
zkiuler een Jood is, buiten welke ’er nog 
een op Ce tam me plag tc woonen) op 
den hoek paffee rt, 
Waimrer men by dc Corps du gu uJc 
komt, en ’t huis daar dc HcCrLana oogt 
van Zyli p ! agt tc woonen voorby is , heeft 
men de v denmarkt 3 tulTehai welke, cn 
f t kafkd Nallau , een fraai groot pjdn, 
Ai cn 
