8 
BESCHRYVÏNGE van 
Foelie en Nooten te zyn i en men vond 
*er in. jaar iófj. nog een groot anker 
van een Portugeefchc Carakc voor log- 
gen j ook plagt hier ontrent Ljaai löp. 
nog een ReduU te weien. 
N aaft hier aan legt het Pe rk , S paitttjc- 
bv gemamt, 'tgecri niet het Perk,, Cal ha 
Booka (dat is, houddcmoixUoc, doch 
eigen tlyk KcH Woko } hgceo in \ Ban- 
dancefch de Wolkberg bet eek ene , om 
dat het veel met wolken bedekt is) dat 
ten dede boven Spaanejeby , ten dccle 
boven Cay Torconc, en aldus mede wat 
boven in 't gebergte legt, en zooo roeden 
groot is Het levert jaarlyks ^poo of 
4000 ponden Foelie , en ( \ geen ccns 
voor al van tüle de Foelie - Icvei antien 
gezegt zy) viermaal zoo ved N 00 tem 
Plet heeft dö llaavcn , k Ho zielen fterk, 
en zyn deze rwee voor 10000 K defj , en 
ook wel voor minder * verkomt. 
Uit Ororüaicc en Calha Böüka , quam 
in 't jaar 1^87, de W eduwc van A r , Ka*s > 
doch Spaaocjfby toen, gelyk uok Gay 
Tor tor re, een en Jacob vm Gmla&n (an- 
ders le Fauchatr genaam t) toe- 
Na Spamjeby volgt Qiy Tortorre, 
dat ontrent ju T t midden van de binnen- 
zyde legt, en rnyrtes oordeels een van de 
fraatflc, ercrotftte en voornaam Ik Perken 
van gch ed Banda k . Het is 1 800 roeden 
groot, levert dan eensdooo, dan ectis 
ï 0000 ponden Foelie , en ’t werd maar 
op 80 zielen gefield * hoewel "er 170 j 
Jlnavcn toe behoorem Het is laat iï voor 
i joco Rdó» verkogt *, en in *t jaar 1711* 
w icydcn 'tr ifoöo R dcjs voor geboden. 
Naait hier aan komt men aan T t Perk 
Combi r, in ’c jaar 1687» van oenen AC 
Priïtfcbtr bezeten, mede een fchoone en 
verm aakdykë plaats , te meer , dewy) 
hier de hoofdbron is , van waar zy alle 
hun drinkwater , zoo van dat Eiland, 
als van nt de anderen , gewoon zyn te 
haaien , loop code gclladig met een 
fraaje kraan , zyndc efe eenige plaats in 
ganfeh Banda, daar taco zien , niet in 
een rivier, maar onder den drup van die 
altydloo pende kraan , doch buiten de 
Pagger , in een put, zoo diep, darteen 
*cr tot zyn middenlyf in (bat , waflchai 
kan , waar in zich echter de Bandafchc 
juffers alzoü veel kennen verheugen, als 
of zy zich in den frïfïchcn cnhcldcrafvlie- 
t enden Anibonfchea Olifant, of Wny- 
Tomo, gewaffeh en hadden, hoewel het 
wonderlyk veel van den anderen verfchiU* 
Dit Perk is 1 100 roeden groot ,1 ëlrcït 4000 
pond Foelie, heeft 1 00 flaavcn , fchoon 
T maar op zielen ge fielt is, en is $1000 
R 4 eïï waardig* Alen heek hier ook een 
Keduit, waar op eenig krygsvolk , ter 
verdediging van deze algemeenc water- 
laats , legt* Wie de zelve gebouwt 
et ft , of wanneer zy daar. gepkuEt zy s 
bl ykt nc rgens > nm r wel , da t ze vry ou d 
is» , 
Naait hier aan volgt het Perk Ranc, 
of Ranan , dat in *ij»ar 1687. door Asrt 
Per mem bezeten, en 140c roeden groot 
is. Het levert fooo pond Foelie , ver* 
cifchc <jo ff naven , fchoon het maar op 
ff zielen geilek werd , en was toen 10000 
Rdn» vv aardig. Het is mede een fchoone 
p hal s , m aar zy legt j u : lt zoo fci 1 1 genaam 
op ’tgezigt niet , als de 5 of 4 Liatllgc- 
mekïc beneden aan Üi and geplaatUe Per- 
ken. 
Hier m, of maar een weinig verder, 
komt men by hctPorkCclamme, ofCc- 
hmo , dat by Piet er Tbyszen in ’t jaar \6S 7 
bezeten wiert, en itoo roeden groot is* 
Het levert 400: pon den F oehe, ver ei lelie 
70 ff aa ven, fchoon het roaar óp 4S4 zielen 
^•^g-geven llaat , en was toen 8000 
waardig* Het huis, dat beneden aan 
l’tiand, en ook ten deden tegen den berg 
a 'Ugrbouvv t is , gclykt wel een kkinc 
Reduit , en men zou hft , desnoods, 
5 er voor kopnen gebruiken. 
Dit k hei Uuicc Perk aan de binnen- 
zyde , alwaar \ land zich als niet een 
halve Maan van 'rOotlcn na v t Noorden 
omdraatd , en eentm heek maakt , die 
gcmecndyk Tandjong Bocrong , of óc 
Vogelboek genaanH v.ord , die a] viy 
hoog , en gevaarlyk is , om met een 
Orembaey voorby tevaaren, nlsmenag- 
tcr land na de Perken, ^n die kant leg- 
gende, zich begeven wil. 
Wanncci men nu vei der na de Perken, 
aan de Zuidzyde van het Hoogc Land, 
dat de Perke uiers agter L'ïnd noemen, 
te land voortreizen wil , moet men een 
fraajen heuvel op, een tocht , dk men 
gemeend yk te paard , maat met veel ge- 
vaar, doet, om dai het eenlkgte en vry 
fteile weg k- Boven op dien heuvel heeft 
men een dubbele Reduit, in 3 tyvar iólÜ. 
door de Landvoogc, de Heer FM, ge- 
bouw t , en van csnig krygsvolk voorzien , 
zoo dat het aan die Nooidzydc des lands 
voor vreemdelingen niet wd mogclvk is, 
om bitiucn te komen , ot te landen, 
aangezien ’t gcfchuc van Lomhoiv het 
We ft er- s en dat van Gdarame het Ookci- 
at, gelykt de Reduk Comhït hei milt- 
en * beftrykt* 
VanCclamme nu boven op "t gebergte 
Vóortrydeadc, om agter land te komen , 
is men genood zaakt die hooge en fteile 
hoek der Vogelen, langs een p;td, dat 
nicE boven de twee voeten , of daar on- 
trent , breed is , zoodanig vootby ie 
trekken , dar men ter rechter hand het 
zeer ftcil gebet gu als tegen zyn lichaam 
heeft, en ter linker hand Reit neder in 
zee , en op yflciykc rol zen ziet , dat 
een vcrvaarlyk gezigt, en cenvcdchrik- 
1 kdyk denkbeeld. Vooral aan yc mand, 
die 
