Ë 
A N 
D A. 
LMtClmsmi) 1000 
7000 p. Foelie* 
20000 p. N 00 ten* 
ioer-ji-0 fo 
418-ü-o 
P 
nooo 
fhm; Brandz: IZOO 
$300 p. Foche. 
izpi-i 2*0 no 
60 
12000 
jiooop.Nootcti* 
f41- 00 
. * . , Rm^ looo 
f 3oo p. Foelie* 
782-20-0 60 
40 
9000 
20000 p. Nooteo* 
12000 p. Foelie. 
iti- 2*0 
1070-16-0 100 
120 
20000 
48000 p Nootcn, 
yyi-io-o 
HJ 3 ö 
142000 p. Foelie. 
zz 217- 6-0 zi6z 
‘4 17 
241000 
fdSoco p. Nootcn. 
87P6-22-0 
Hier op Uiten wy nu tot flot vin dit Hooftlltuk een teeketiing vutl alle de Bun* 
dafche eilanden , onder de letter B. volgen* 
TWEEDE HOOFDSTUK. 
H Ef Eiland Gocnong Api kfchreven. JFdweer die Berg gebrand heft. Droevig 
geval door de?t zeken veroorzaakt. Berigt van Man rits Hcndiïkfz van der Spelt* 
jfh mede van D* Fcilmgius m dm Vaandrig Bulton. Groote Slangen , enz.. ep dit 
Eiland. De Sebam Kyk in de Pot, V Vrouwen '■eiland, Des Schryvers ammerking 
ep de deed van Plimus > en vp V gevaar vm de Heer Fcilingtus by zyn togt m dien 
Berg, 
Het nu ^cr 
Füand l 1 ïL^dcrc Eilanden over te gaan , 
Gcx-nong zal het niet ongevoeglyk zyn, 
Api tó* dat wy die van de Gocnong Api , dat is , 
idufCVOL Vuurberg, in tMdem, laatcn vol- 
gen- 
Dit Ei kindeken legt ren Wellen van 
Noira’s Wefthioek , en zoo digt daar aan, 
dat men over de opening , of *t kanaal, 
tufleherc Ncim en dat Eiland , mét een 
flukje van een lei gcmakkclvk werpen 
kan* 
Dit gat tuilchen beide deze Eilanden 
noemt men gemcendyk het Zonnehit , 
aan welkers Noordzyde ccn klein cilan* 
deken , 't Vrouwen -eiland genaam t, is, 
Het piagtvoor ioo ja.tr en zo of jo vadem 
diep cc zyn , 10 o dit "er een (chip door 
kon, doch is nu re ondiep voor Jcnepcn. 
Men wil, dat dit door \ im werpen van 
iteenen en alch veroorzaakt zy. 
Ten Zuiden bede het den Noord hoek 
vanher Hoogt land van Banda tegen over 
zich leggen, en word dat gat, tiiflchcn 
deze twee Eilanden , zyndc ontrent een 
Ï óoteUng fchoot wyt , getneendyk het 
lOOthoirs gut genaamt, 
Hoe groot dit Eilandje in zyn om trek 
is, weet ik niet , aan gezien ik het noit 
rond gefchept heb > maar gis dat men 
geen halve myl ’er toe van nooden heeft. 
Men had hier op in oude tyden veel 
dorpen , cn bewoonde tlcdckens , aan 
Ibljnd ï docli T t is door ’t menigvuldig 
branden des Bergs zoodanig vcrwoefl, 
dm daar van niets meer overgebleven is, 
Zoo dat ook der zeker naadien ai mede 
onder de allche des Bergs geraakt , of 
met des zelf vuurdamp cn fmook vmlo* 
gen zyn. 
Het ganlch Eiland is maar een dikke 
allengskens opgaande , en al rcdelyk in 
de hoogte verheven berg, Hy is net f fp 
treden noog^ maai- het hoogllc gebergte 
op ’t Hoogc End van Banda , dat men 
by , cn boven de Perken Combi r cn Ran au 
heeft, is df4 treden : want als men daar 
boven op flaat ►, kan men over de Goe+ 
nong Api heen tot in zee zien. 
Deze Berg is van buiten wd met cm 
wild en woeft bofch bezet % maar in zyn 
binnen fte een Êchrikkclykc Vuurberg, 
die nu cn dan ook Afgryzdyk gebrand 
heeft* 
Het ver fte geheugen , dat men daar af„ r 
teeft, is, dat hy in 'tiaar ly&i, en daar E 
na weer ippd. aan den top begon te gebrand 
branden, en vuur uit te welpen, zooda- E«it 
nig , dat men dan ccns de heldere vlam , 
dan weer mis cm fwarten dikken damp, 
en dan ook wel ccns ccn lichtgimuwe 
pluim T er boven uit zag komen. Hy 
Jrandc ook in 'tjaar i 5 op. toen Verbot* 
w», onze Zeevoogt, hier quam > maar 
in het jaar i<Sif t is dezen Berg , na tin 
al iy jaaren lang van binnen vry clerk 
gebrand te hebben , in Maart , ju jft op 
de zelve dag , als de ( Ipperïandvoogt 
van Nederlands Indien , Je lieer Uerard 
Reynfi , met zyn vloot uit Auiboina her- 
waarts aan tzdl gmg, met zulken bcrEl: 
cn geweld opgdp rongen , en heeft zulke 
fwaare fteenen , on groote vuurvlammen , 
ren deele na dc zeekant , ten dcelc na 
heiland Neira , en na ’t Fort NaSTiiu, 
uitgeworpen , dat men , van wegen dc 
mc* 
ï 
