J 
liï BESCHRYVIKGE v k h 
Itafteelj Rcvcngc gcimnit, omreden, 
Rcvcei'-'j . die wy by de verovering van dit Eiland 
e zuilen geven, In *t zelve heeft een Vaan- 
drig ’t gezag over eenige foldaatcn , en 
V is van alles 'rel voorzien. Men is ge- 
woon zciniclföfan van ’t zelve 'voor die 
van Ne: ra re doen , bm hen te verft eo- 
dïgen j dat een fc hip, bf fehepen zich in 
zee herwaart aan omdekken. Doof 
wie of wanneer dit geboiivvt Js * blykt 
al mede niet , maar wel* dat het ’cr al 
voor ’t jaar röip, mcveiis Nallauw , en 
't andere Kaftecl, geWceft hL ‘ 
In dien zdvért oord plagt in oude ty- 
den een Bandanefchc Vmirig te Ihan, 
die aan 1 zeekant een nummgic had , 
doch na de ïandzyde open was. Hier in 
hebben liet de oude Bandaneezcn , van 
cenige Javaanen onder feunt , al vry ïang, 
en tot in de maand Mey ttfif f wanneer 
zy van den Heer Opperl.mdvoogt Rtynft 
met emfl: hezogt wier den ) tegen dc on- 
zen uit gehouden. 
Dit ganfeh Eiland doet zich met zyn 
vlakke Nootenbolfchen , ïilzoo ’cr zeer 
weinig bcuvekjem zyn , als de aange- 
naam iL kift hof op , die men zich ver* 
beelden kan 5 aangezien men ’cr op het 
heelde van den dag zelf onder de i'eha- 
duw der ^Nootenmufdmt* en andere 
grootc vrugtboomen (waar in men veel 
cacatoewas, loeris, groene ravem, en 
andere vogels, in groow menigten , zoo 
daar, als op de andere ei lande o, vliegen ziet) 
2ecr vemtaakelyk wandelen en zich by- 
■zonder wd , dewyi het over al onder de 
boomen meeftfehoon is, het zy te voet, 
bet zy te paard , dat ik beide hezogt 
heb, verlui ligen kan ; ’t geen ook dc 
reden is, dat vele , die hier cenigc tyd 
eweeft, en de fwaarc koudw lucht, die 
ser hccrfcht , voornam el y k ontrent het 
Hoog Land van Banda wegens dc dam- 
pen op dat hoog gebergt , gewoon ge- 
worden zyn, Vr niet weder van dam 
willen, dat ook oorzaak gegeven heeft, 
om dczjc Landvoogdy , en in Vbyzonder 
dit Eiland , het oud manhuis ca noe- 
men. 
O nder andere hoornen zyn hief voor al , 
cn ook elders , veel kapokboomen, die 
mede al eenig eiemdd , cn veel nuttigheid , 
geven* 
En wauvlyk mag men dit Eiland wel 
als ccn zeer dierbaare paercl der Ik Maat- 
Ichappy aanmerken , aangezien het alken 
zoo veel Nootcn cm Foelie, ab dc gar> 
fchc wereld (zoo men zegt) van nooden 
heeft , uitlevert , dat men daar aan , al 
was Vr Neira of V Hoog Land van Baudn 
niet, genoeg zoude hebben, Het fchynt 
zeer hol te zyn , aizoo men ontwortelde 
boomen, die omgevallen waren, gezien 
heeft, die met de zee van onder gemein- 
fchap bnddem 
Ontrent het kalled heeft men een groot 
vlek van Duitfche cn Mïitifehe Borgcry , 
die hier mede hunne Spccei y- cnNooten- 
pei ken hebben. 
Ik kenne de zelve niet by haare tm- 
men , cn zal die dcrhalven maar met dc 
naamen van hunne bezitters in dien tyd 
opgeven; 
Het Perk van N. van den Broek is groot Pc p CI . 
ï 00 0 roeden , leverende 6000 pond Foelie, ken likt, 
en 14000 pond Noot en. Ha word ge- 
ilek op röo zielen, heeft ff rtaaven, en 
wicit toen gcl’chïLt 6 of 7O0oR Jcfa waar- 
dig re zyn. 
Gdyk ‘er doorgaans by de Perken 
groote Itecnc huizen ft aan , die dc ftaa- 
ven, als zy ledigen tyd, en m ’tbofch 
niet veel melden oegft te doen hebben , 
van zeeft een , volkomen opmaaken { aan- 
f czien men in zulk een Perk allerlei ;un- 
agesllcden onder deze Jl. Laven , als tim^ 
mev lieden , roetze laars , Iraics , enz. vry 
ntïrn heeft ) ftond hier op dit Perk een 
ie hoon huis, van k welke ik den bouw- 
heer, den jongen van dm Brmk s iets heb 
Ei noren zeggen, dat ik waardig oordedé 
hier. mede aan te haaien* 
By \ leven van zyn vader had ter plaats , 
daar hy naderhand dit nieuw huis zecce, 
een groote Manggasboom geftaan , die 
door een fwoarcn donder llag zoodanig 
getroifen was , dat hy van zyn top tot 
beneden van een ft hemde , weshalves 
men genoodzaakt was den zclvcn gelyks 
gvónds weg re kappen * Zyn vader o tider- 
tuflehen. overleden , en hy , bezittel’ van 
die Perk geworden zynde , wiert gene- 
en, ontrent xo jaaren na ’t fcheuren van 
icti boom , om op die plaats een fraai 
nieuw huis te zetten y doch was genood- 
zaakt de wortel van dezen boom , die 
hum in ’t leggen van de grond (lag verhin- 
derde , ceilt weg te doen graven. Dit 
liet hy doen, maar vond, by ’t vervolgen 
Van deze ichaire , aan het onderfte van Domter- 
den wortel twee donder llecneri (die ik 
gezien heb) byeen leggen. Zy waren 
ontrent een halve voet lang , en twee 
duim breed ; cn een halve duim dik, 
Haasc gedaante was even cens als een 
Ichcrpcn beitel aan de eene zyde •, doch 
aan de andere zyde ftomp y en de cou- 
leur als die van de leven , daar men 
huizen mede dekt* Be kalven deze don- 
dcrlteoicn heb ik ’cr nog een op Neira 
'gezien , die iny te koop aangeboden 
wictt, doch van een gchcelc andere ge- 
daante , gel y kende zeer wel na een bok- 
kenlioreacjc , cn na giftïng. ontrent twee 
en een half vinger hing en een duimdik , 
wat krom voor om gebogen, en vaneen 
jdimmende koperagtige couleur, ik heb 
’cr veel , doch noit diergelykcn meer, 
gezien. 
Na de^c korte bvticcnfprong fieciie ik 
WC' 
