r 
B 
N 
D 
A. 
3 ? 
Op deze eilanden voeren ook die van 
Sammer c n OrontutiEs doch die van Cc - 
lamme, Water, en OudendenDCr , med L op 
dc ei Linden Kcy en Aroc, daar zy hunne 
f rootc jonken , cn praauwen deden maa- 
cn, watirmeac, alzoo zyde befte hoo- 
rnen d-cr toe hebben , zy geheel Banda 
verzien; 
Het eiland Ay vaart ook wel op Kcy 
cn Aroe > doch mee ft op Ambo i na, om 
Iflgoc. Haar voorregt is, om fokkels en 
matten , aangezten zy daar toe de meefle 
bladen hebben, te maak en. 
Die van het eiland Rinin vnanen op de 
zelve plaat zen, als die van *t eiland Ayj 
maar maa ken en-vcrlchafièn al de klippus- 
olie in Banda , aanrétien zy de mee (te 
khpjmsboonien toen hadden. Ook man- 
ken zy cenige tekkels cn matten. 
Die van Rofingcin y aai en meeft op 
Kfcy, en Golden, om fagoe, cn plagien 
allerlei aarde potten voor Ccram , Goram, 
Kcy, Aioe, Banda cn Araboina, enz. 
alzoo zy fchoonC aarde hier toe , en tot 
tichdftecncn, hebben, te bakken. 
De Heer van Bcrkd , die zeer goede 
kennis van de Bandafche zaak en had , zegt , 
dat dc Rondancezen , ontrent T t jaar ifoo* 
nog van 4 homogen , te weten , die van 
Labecakka , Cdamme , Wayer en Ro- 
fingein, beftim wierden > die zy daar na 
voltooien hebben , Hellende zeden de 
regeering aan dc Oujitcn des Larids , die 
nevens dc Moorfche Fricfters, die overal 
byna ’c voornaam fte bewind hadden, 
over alles uk I pi aak deden \ doch zooda- 
nig , dat deze uitfpraak echter , zoo de 
Bocdjangs , of de gemeente, 'er niet in 
bewilligden, geen voortgang had. 
Dc ge Aagten , oHw.aaten. , dezer vier 
koningen wanen in ’t jaar 1610. nog in 
Banda , en hadden hunne naamem , cn 
? t regt van m ’tgerigte te mogen zitten , 
op hunne byzondett plaats, en om Sjah- 
band.m te worden, toen nog behouden, 
hoewel zy in zich zelven geen meer magt , 
dan dc andere O rang Knja’s, hadden. 
Het was , in zyti tyd, de gewoonte nog , 
dut die Heien , daar dc kortingen wel eer 
regce rden , inde algemccnc landsvergade- 
ring als kortingen wierden aangesproken , 
gclyk zy toen ook dien mum nog voerden, 
in iiie vergadering wim dc koning van 
Labctakka boven aan , daar na die van 
Cdamme , daar na die van Wayer, cn 
dan die vanRofjngcm gezet* En Wayer 
voerde nu , by verderf en door vém- 
wdyking met die van Rofingdfl , beide 
deze Itonïngsnaamcii alleen, 
In alle vergaderingen wint het voorlid 
door de OudHen , en dc Sjabbandars, 
doch dc uitfpraak meelt door dc laacfei 
gedaan > daar ra zei ter yder zyn gevoe- 
len over, cn dan dc Paapcn , tl Ie volgens 
hunne wetten, na onderlinge PrieHcrïykc 
beraading, een tweede uitfpraak deden, 
die zy dan, zoo die hen behaagde, aan- 
namen, of anders verwierpen : want dc 
Bocdjangs (dat eigentlyk deongehuwdeir 
bctcckcnt , maar waar door zy dc ge-» 
meente verltaan ) gaven aan alle briluitcn 
het fwaarife gcwjgt , buiten welker tuc- 
ïtemming geen beltuit Ham greep. 
Dc Randatictzen waaren van ouds hei 
zeer hoogmoedig, trots cn opgeblazen - M 
beroemende zich yder niet alleen een 
edelman , cn van hoogen adel te zyn- 
maar dit ging zoo verre , dat yder van 
hen, na zyne wondcrJyke uitrekening, 
ook de cdelite , en ïn rang verre boven 
anderen, zyn wilde. 
Om dit te bevvy zen , haaien zy op, 
hoe dat voor po of 1 00 paren dc groot- 
vadcr , bellwadct of OVüfOVcrbclk'V.Tar 
van dezen , een fktave van dc a verover- 
bellet aai van ccn anderen , die zich zegt 
van hooger adel te zyn, geweeft is , en 
houden op dien grond verder ftaande , dat 
dterhalven alle nakomelingen van zulk 
tenen al mede tot flaaven van dezen ^roo- 
teren edelman met al "c hunne , ter tijd toe 
dat zy zich zdven vrykoopen, vervallcii 
zyn. 
Indien men hunnen Adel echter eens 
regt nai peurt , zal men bevinden dat 
hunne voorouden, oi Bindircn, of weg. 
gdoopene flanveti van hunne meeften, 
of wegloop ets van hunne ouders waren , 
en dat hunne voorouders of Gatfers van 
Moümbike , of uit Ambten , Pcriïai en 
Cambaja, of van Choromandd , Bcngalc 
cnMalacca, Pcgti, Atsjin ? jfava tn Ma- 
ningcabo, ook veel Chinezen, Maltas- 
zaaiers, Moiukkers, Amboinczen, doch 
mceil Cenmuuers , cn ved Porcugcdcbe 
cn Millicc hoerckmdercn geween zyn t 
en zeer veel Öaavcn van Ccram , Key , 
Aroe, Timur s Solor, Boemn, Tcnim™ 
hm , coz, u'aar onder liepen 5 die, met er 
tyd dooi groote naaribgheid wat verder 
gekomen zyrule, met eenjavaanze, Ma- 
kaJlharze , Boctonze , i crnacainze of 
Malcitzc byzit huisgehouden , cn dezelve 7 
na Steden van verichci.dc kinderen, op 
hunne wyze getrouwt hebben* Uic al 
hec welke klaar genoeg blykt , dat het 
een mengelmoes cn llaavengebmd uit 
allerlei Natiën ls , van welke de mceftc 
voorCgekomcn. zyn. 
Die by Jicn met een anders flaavin 
boeleerde , m ’er een kind by ki'ceg , 
moeit , w i 'de tsy \ kind hebben , de flaa- 
vin viykoopen , en daar na voor liet 
kind , wilde by geen fpd *cr ovei' heb- 
ben , nog iets byzondei geven $ want 
anders maakte die eertte mccitci r op zyn 
on verzien ft c niet alleen op dat kind, 
maar ook op al het overgcwonocne , zy- 
ncn ctfch. 
Dc vryc weduwen der Bandaneczen, 
E z geen 
■R 
