N 
i 
40 BESCHRYVINGE va 
appels , Pifiïlang , Limoenen , cn an- 
déic * rcfts géracli , te Zoeken , waar 
toe zy dagrlyks hunne llaaven gebrui- 
ken, 
Deze vpornoemde dorpen a in dcOoft- 
zyde gelegen , hadden w d 40 andere 
dbrpen op uit eiland 5 meerm 'tZtfiïden, 
fot vyanden , tegen welke zy vier j aaren 
geoorlogt , cn in dien iy d wei 400 koppen 
verloorcn hadden* 
Dezen oorlog is alleen daar uit ontftonn , 
om dat zy yder h tinne byzoudcie voor- 
noten ( völgms oude wetten van hunne 
voorouders) hebben, na welke zommige 
bevoori egt zyn , om alleen met bobbers 
(vifchkorven) andere mét Cfcro's f fuiken ) 
eenigc andere weer tnet hoeken , en wat 
dies meer is , te mogen vilTchcn , en 
buitCQ welken regel zy , of andere, fchy- 
ncn gegaan , en daar door bun voile ver- 
loeren re hebben. 
Het regtwon: by bor in dezer voegen 
bedient* 
Die yemant zonder reden dood , wort 
gekri ft , of met pylen doorfclioten , dat 
'er de dood na volgt* 
Die o v tripel bedt y ft, is daar een man 
des doods j en zulk een overfpeder, gc- 
lyk ook. de oycrfpeelfter , word den gc- 
hoonden man , om zyn moed 'er aan 
te koelen, volkomen overgegeven , en 
gemeend yk mede gekriit. - 
Een dief, die iets van waarde ge fiolen 
heeft, worden devier vingers tyn er reg- 
terhand afgefheden, of zomtyds, na oat 
dc zaaken ligt of fwaar zyn , mahr van 
eert oor berooft ; doch over kleinigheden , 
ynigten , of diergelyke dingen, woit hy 
in een boete , gerigc na zyn vermogen , 
gedoemt , die duur het gunl^h dorp in 
vröïykhbd verteert word; 
Dc mans trouwen zoo veel vrouwen 
als zy voeden komtónj doch mannen, of 
vrouwen, zin niet langer, d&nzy willen, 
aan malkandcrcn verbonden s en kennen , 
na dc Icbeidmg, weer ccn ander nemen. 
By k aangjüïi v \n huwclyk bedingen 
dc ouders zekere uitzetting voor de jonge 
lieden , waar in fnalkandcïtn vcriban 
hebbende , wort *er ccn maaltyd aan het 
dorp gegeven , cn door de giften ge- 
oordedt , wie van beiden , de bruidegom 
of bruid , het lmgft leven zal , dat zy 
voorgeven te konnen zien aan een Pinang , 
die zy yder ceten, en diens mtgekaauJe 
Pinang dc bleek ÏL- is, die zal cerft ller- 
ven. En daar by is dan hun huwclyk 
beveiligt. 
Indien hier yiutójit van aanzien fterft , 
die wort cerft met vcrlcheide oliën cn 
kruiden gebaJzerat, en dan in een kift «aan 
'tdak opgehangen, waai- onder ettdyke 
en zomtyds wel 6 of rz maanden (na 
zyn Haat is) aan ccn zoo dring vuur gc- 
ftookt woit , tor hy gchpd tjroog is. 
waar na zy hem in de aarde begraven. 
Öok hebben zy de gewoonte, pas na de 
dood van zulk oen perfoon , een fêeft aan 
kgïjnfch dorp te geven , en een lootte 
van Ichermfpel tot ccn al gemeen c vreugde 
nan te regt e o . Ook geven zy emig goud , 
k leed eren , enz. aan dezen en genen (yder 
na zyn vermogen) om den dooden te 
helpen beweert en , wdk gehuil wel een 
maand lang duurt, en daar in zy mal k an- 
deren vervangen j doch een gemeen man 
woit aanftonts begraven. 
Ten reeken van rouw laaien zy hun 
hoofdhair alTcheeren, cn dragen dan ook 
ringen om de armen co boenen , en een 
f ordcl van rotatig om *t lyf, die *cr zoo 
tae # :ian blyft , tot hy 'er afvalt. Zy 
onthouden zich dan ook eenigen tyd vao 
zekere ipyze , en wagten zich te gclyk 
van lachen, of ’t plegen van e enige y dol- 
heid. 
, zy gaan meeft naakt, dekkende beide 
dc gdiagten alken hunne IchamelhokJ. 
Zy hebben weinig huisraad. Hun ipyze 
is meeft fagoc , pidtang , en oebis of 
woitden. Hun drank co wak, cn put- 
water } hunne fchau.cn bdban in goud , 
olifantstanden , cn ccnigc klccdeii , heit 
van de MaeafTaarcn ,'en anderen , gtbragt , 
die zy tegen Gigoc 3 olie , enz. geruilt 
hebben. 
De oudfte zoon vervangt Iiicr zyn va- 
der m de regeering \ doch alle de kinde- 
ren erven anders gclyk. 
Hun vee befbiat in verkens , cn bok- 
ken y doch paarden , buffels, koejen, 
b u Hen , of dicigclvkc boomdicrc n , zyn 
hier niet , dan zedert weinig jaaren* 
Zy geven voor, dat zy , genegen zyndc 
te oorlogen , of yet anders te onderne- 
men , cerlt raadplegen met ccn vrouw, 
die vier oogen heeft , die zich aan de 
W cftzydc des kinds onthoud , welke 
vrouw, in hun by wezen ^ met zekeren 
^celt wegens hun geluk of ongeluk raad- 
pleegt, waai’ van, zy den galm v/cl hoo- 
ien, doch hebben dien geeft ncit gezien ^ 
dat op een bftigen Prieftcr uitkom en zal. 
Twee van die oogfltiftaan in ’t voorhoofd 
dezer vrouwe , cn twee in haaien nek* 
Zy boden ons volk aan, hen die vrouw te 
baten zien , doch zy dorften zich zoo 
diep landwaart in niet begeven , alzoo 
het d Verft c maal was, dat zy hier geko- 
men waren* 
Deze volkeren zyn zeer bcgcerig na 
Cr.iyin Gocloogs met fwarte hoofdeii cn 
roodc velden , Petas met roodc hoofden 
en een feboon weerlêhyncnd veld ^ wit 
Gumcs liniie&j, Nbgroskkeden 5 Rood 
baken , Tapiisj indos van vier Halbi j 
ook e enige Sarongs, roodc Dronggangs 
'I a pïa M ahjoe , als ook na yzcit: parangs , 
byltjcns , oud yzcr , mitsgaders Parys^ 
v t rk, konden, Cfi eCffigC flegtcfnuiflcrycn* 
Zy 
