B A t N 
Men zegt dat het wel zoomylcn verre 
bevanren zou zyn y maafwy moeren zeg- 
gen, dat men van die Landen, als ook 
van die der Papaas, en van 't Zuidknd , 
nog weinig kennis heeft , en dicrhalven 
met weinig zekerheid daar van Iprcken 
kan, 
De Pajïoaiclie eilanden leggen "er niet 
yf c 0:i verre van daim. Het eiland Mcflbwal, 
riJawlen. of eigent lyk Waygama , legt ontrent 17 
óf 18 amen van Nova Guinca,. en hei- 
land Sakwatti maar 1 rcyl "er af ; en dit 
laatfte legt opk zeer digt by *t eiland 
Sergilc , dat het Noord elyk ft e deel van 
Nova Guinea is,- en met een lange ihuit 
Beooften Gïlölo en de Papodchc eilan- 
den eindigt» 
Üp dit land va aren dc Keffmgers , Co 
ramkuwm , en Bandancczcn mccfl om 
flaaven , en om de Mafïby , zyndc den 
balt van een {"peccrvgeurigc boom , als 
mede om pamdysvogels van verfe heide 
foorten g en komngsvögelkcn$ 5 behalven 
dat "er ook nu en dan af vry groote patr- 
ien vallen, Ook is ’cr zeer goede Ambré 
de gris ontdekt , waar van men al zeer 
groote Hukken gezien heeft. 
In ’t jaïir den t 6 fttu Maan quamen 
rockt twee jagcen, Amfterdam en Wezel, uit 
n ViZuid’ Ambdina , met la ft aan den Heer L and - 
kiil 1 voogt rfcoky , in Banda, om aan den be- 
velhebber Gerard Tbomasz. Poel , hooft 
dezer fchepen , zoodanig bericht wegens 
het Zuidland te geven, als hy , om een 
togt voor de E. Mstatjchappy derwaarts 
te doen , van nooden had» 
Nadat men hem daar van devcrcifehtc 
openiug gegeven , en van n nodige voor- 
raad voorzien had, vertrok hy den ij dca 
April met deze bodems, 
Den jo** 0 » Junii quamendic jagten weer 
hier , en gaven te kennen , dat zy den 
i8 4<n April. ontrent op 4’ graaden by den 
vlakken hoek gekomen zyndc, daareenig 
volk aan land hadden gezet, om ’c alleen 
van Baby te befchouwcii. 
De bevelhebber Pool , genegen door 
zyn eigen oogen te zien ,, ging met zyn 
boekhouder, Jndrks Schiller ^ eeoNcu- 
renberger, zelfs mede j doch zy waren 
zoo ras niet te land gekomen, ot vonden 
zich van een groote troep wilde Zuid- 
knders , die zich verft vricndclyk aa mid- 
den , doch hen naderhand vyjuulig aan- 
tafteden, zoodanig omeingclt en bezet, 
dat het hen niet mogdyk was dezen dans 
te onrfpringciL Dc bevelhebber Pwf 9 
dit klaarder, dan hem Ucf was, ziende^ 
tncinde liet nog ie ontloopcn ; doch hy 
wicit een van de ccrilc aangetaft, en met 
een hazagaai zoodanig getroffen , dar hy 
voorover dort te» Tcrwyl hy ncdervïel, 
en zyn boekhouder zich nog dapper 
weerde j, riep hy hem toe, dat hy het maar 
zult zien te ontloopen, al zoo 'er anders, 
D A. 47 
omdat de troep hoe langs hoe meer aan- 
groeide , geen af komen aan was. Hy 
dedc dit 1 maar wieit ook onder de voet 
gciboten. 
Dc Zuïdl anders , nu ziende , dar zy 
k ft uk meefter waren , rukten de sabel 
van Pool uit , en kapten deze tv. ee man- 
nen in Hukken , die zy in ’t bofch bntg- 
ten, zonder dat men verder weet , wat 
zy daar mede gedaan hebben , of hoe 
k verder met nog twee mau oozen , die 
men mille, gegaan is» 
Alleen wil ben tv te zeggen , dat deze 
Zuidlandcrs zeer Iwart van huid , byna 
als dc Kaffers van Angola , doch lang" en 
fwarr win hoofdhair , en veel langer en 
k locker van ftatuur, dan eenig Europeer , 
en, uitgenomen hunne lehamcfheid, ganfd 1 
naakt waren. Dat ook een van hen, 
Ichyncndc een overfte te zyn , een ruw 
vel van cenig wild dier om den hals ge- 
il agen had , cn dat zy ten dedc met 
hazagaajen, cn werppyien, met Icherpe 
yzerc punten , ten dedc met pyl cn boog 
gewapent waren. 
Üm nu van dit onbekent Zuidland , 
NovaGuinea, en dc verdere landen daar 
ontrent cenigc nader kennis te krygen , 
oordeclen wy belt ecnlgc ontdekkingen, 
hier van tyd tot tyd , zoo door den be- 
vdhebber /Ibd Tumm , in *tjaax 1Ö41. 
als door de chabcp Walingen , in ‘i jaai 
rdöjl», endoor Jen opperkoopman Joah- 
mh Keytx in "tjaar 1678. gedaan , met 
een letter aan te haaien , om nu niet 
te (preken van de cogtcn van den Rid- 
der Prmfüis Draak 1 Thomas Ccmdifth , 
Olivfcr vsn Moord , Spilbergen , en meer 
:mderen , die mede daar , of daar ontrent 
cwceftj en dat hnd eer ft ontdekt lieb- 
en, alzoo men dat in hunne leizcti zelf 
lezen kan» 
Wat den togt van Aki Tasman belangt , 
hy ging in '1 j.ur i6az» den i4 dL ‘ n Augulh Tasauns 
van Batavia met A Schip Heemskerk, enuigt na 
de fluit de ‘Zeehaan \ zdl , cn liep eer ft } 
na 't eiland Mauritius, waar v:m h Zuidc; 
einde op 10 graad, zo mln Zuiderbreedte, 1641, 
cn 78 graaden 47 min, lengte gelegen is, 
bevindende , dat dit fo rnylcn Oottcly- 
kcr, dan hunne gilling , lag, ’twel kj 
graaden en 5 \ min. in de lengte bedraagt» 
Den 8 l1en Uftobcr ging hy Zuiden aan 
tot 40 of 41 groadeu , alwaar hy dc M, 
\V eftcrende miswyzing 24 en zy 
g maden tot den zz lL<a O^lober bevond tc 
zyn. 
Van dm liep hy O. cn wat Zuidcly- 
kcr tot den ip^ ü op dc Z. breedte van 
4f graad en 47 min. , cn dc lengte van 
Kt? graadcii 44 min. , cn bevond de N. 
Weïicrifïg miswysssing hier 2 6 graaden 
en 4f min- 
Den 6^ dito had hy een florm met 
hagel en liieeuw , mti grqotc koude ge- 
had. 
