De 
Moorde- 
naars 
rivier. 
B A . N D A. i . <J7 
land voer , alwaar zyn E. nog 4 van do 
onzen dooddyk gequedt na de iehust zag 
loopen \ doch Qoozm Dmteifz de Raas , 
yiwfl Tht'umsz van K&rtryk , korporaal, 
Artni S&t.'derfz van KlmftaritH , foldaat, 
cm , na zyn E. vermoede n , ook Borri , 
waren reeks doodgdlagen , de hoofden 
afgehnkt , en raakt uit geld eed. 
De fergcant trad met 16 man ;'door 
ons geicbuc gedekt zvnJc ) aan de wal, 
en chargeerde braaf her om , doende zyn 
K. dcsgelyks uit de Picflang j en men 
bragt onüertnfTf heri fhmrroan Gooffin, en 
Hrent Sm ’erfz , bd de zonder hoofd, in 
de fchuit j maai' den korporaal en Jjörri 
vernamen zy niet , ziende een ituk weegs 
verre wel een Kvart op Itrand dood leg- 
gen v doch konden niet bekennen, of het 
Bprii , dan of keen ander was. 
Daar op bdafïtc zyn E. alle de vaar- 
tuigen der vyanden ïn den brand te He- 
ken , dat in een ooe enbli k u i taev o ere was , 
hoedanig zy ook met hunne andere vaar- 
tuigen en huizen aan de ovctzyde dezer 
klip gelagen s leefden. 
Ondcrtullehcn fchoot de vyand van 
alle kanten uit liet. bofch ook dapper mét 
pylen , T tgeen de onzen niet belette nog 
ettclykn praauwen weg te liepen, en aan 
boord te brengen. 
Dit was hier dus wel zeer quaalyk uit- 
gevallen } maar hei kon nog veel erger 
mtilag L' ? ehud hebben. 
Daar op Hguc zyn E. f l anker, liep 5 
mylen buiten de wal , en zette onze der- 
den daar in zee , tcrvyl ons T s avonds 
nog ce n matroos , Jau va n Dord genaatot , 
afiticrl 
Dit eiland Nametotrc legt op den W. 
hoek van de bekende Moordenaars rivier, 
en btamclyk hoog knel, ra gilling wel 
8 mylen in ’trond^, hebbende zei is aan 
de W, kant mede over al zeer goede 
ankergrond. Ook is bier wel dc voor- 
raamlTc Ihpcl des Maflby - handels , al- 
waar dc Cerammcrs jaarlyks van Mcy tot 
Augiiiïus komen handelen , van waar zy 
ook. zeer goed ebbenhout , en flaavcn 
vervoeren, aan dc imvoonders daar voor 
niet veel anders, dan den buik vol ryfl , 
en een deel groote koraakn, gevende. 
Uit volk is zeer tlcrk , cn vry groo- 
ter van gedaante, dan een e ge andere hier 
ontrent, enlprcekt, behalvoizyn eigen, 
ook dc Ccramze taal zeer vaardig > zv 
gaan (uitgenomen dat zy hunne fchmtrrjcf- 
hcid met boomhallen dekken) geheel 
naakt. Hunne neusgaten zyn vol prie- 
men doortieeken , en hun geweer bellaat 
in pylcn , boogen , lancien m Tam boek ze 
fwaarden. De vrouwen hebben dikke 
koraallhocren om den hals , cn de mid- 
dekn , cn zyn in haar aangezigt met 
fwattzd van gdhmpte fraeekooïen zoo 
afgryiTdyk toegemaakt , dat ty eer 
bemorflc verkens , dan menfchers , gclyk 
zy n . Ook zyn zy zee i on b rfdmn it, en, 
zoo veel .mijn bel peuren kon , zonder 
eenigen Godsdimit Zy baaren hunne 
kinderen ?n pnunrwcn , op dc 11 randen, 
cn in de boiiehen, eu kort dnar m wer- 
pen zy die in een zak , die haar om den 
na is hangt , zyndc in zich zelve onnutte 
bceltcn , of die ten min tien gelyk. 
De W. hoek van deze mourdenhars- 
rivicr lag N, O. ten O. deo Z. O, hoek 
van eiland Na metotte, daar ons 'volk ver- 
moort was, N. O. tcnN., en ’tOolle- 
lykllc van ’t ’W ezels eiland Z. , ontrent 
l mylen van ons. Zyn E. epam daar op 
weer onder ‘t Wezels eiland ten anker. 
Vermits nu hier voor ons nkt meer te 
doen viel, keurde zyn E., na nog z da- 
gen vmoevero, bcit' s om, afasoo zy dan 
s t Wcsscls dkmd geen water vonden , ren 
ccrftcn weer na huis tc koeren , hoewel 
hy , volgens zync ontfangen bil , nog eens 
op Aroc,. wegens dc paard bank aldaar, 
aan modi gieren , om cenigc voorbad 
voor ons volk daar over tc geven > maar 
't zelve niet konnende krygen , hep Z} r n 
E. maar na Bajïda , daar hy dernö^ 1 * daca 
behouden ten anker quauii 
Hier uic nu kan men , ten minilcfi 
eenigamaicn , zien, hoe het in du Nova 
Guinca golfde , en wat land en volk het 
is. 
Met een woord moeten wy Jucr hy 
voegen, dat, by 't vertrek van dc Heer 
Commhlays Dirk de Haas uit Amboina 
n;iar Batavia, in 't jw itfpt. , Keffing, 
een groot landlchap opCeram, weerou- 
der X bellier van den Heer lan-dvoogt van 
Banda geilek h 5, doch egter wiemen die 
van Amboina, by ichryvens Iraaier Edch 
heden van den Februari i töpz. wel 
uitdmkkdyk belaft, op hunne iluikcrycn 
van Nagelen wel te letten hoewel 
'tned, ouder Banda behoorde, zich, 
volgens Ichry vens van haar Edelheden van 
den 2 j5 j N° jamiarii i (S8o. , anders tot Jc 
bogt van Haja toe u itllrck te , ihuande al- 
les Bcweilen die bogt na die tyd onder 
Amboina j doch dm i^ cn Februari t rrtpz, 
en den i^ ea Februari i 1694. gaven haar 
Edelheden , by hun fchryvcns met het 
Huis cc Spyk, bevd , dat die van Banda 
met hunne chalocpen maar tot tuOcben 
Kcffrng, cnWerirama, tot het beletten 
yan 't (luiken der Nagelen , zouden be- 
hoeven tc kruiflen. Hoedanig zy itfBi. 
den i i^ e,É Maart die van Banda ook wel 
van ’t uitroe jen der ipeccry hoornen ttrc- 
fchcn Sepa en Haja verlchnont j maar 
aan die regeering by hun Jchryvcns toen 
egter de raagt gcUatcn hadden, om van 
\Vcrinama cot Keffing toe alles te mogen 
doorzoeken , zoo als zy ’t noodig joor- 
dveldcn, En irïpf. den Januari i 
voegden zy, byhun (p\ry vens met 'tjagt 
1 % Bom- 
