s 
74 BAND 
t cluk, iiQCflftcdCï alzoo hy wakker klop 1 
reeg, en zelf gequetft wiert, Hy bleef 
daar , tegen zyn dank , wegens zync 
quetfuur uog ecmgett tyd , en kon 
niet voor de uxaaudMey m Tcroate ver- 
trekken, 
In "t jaar lyttf. zie ik, d xiGtirfias /&»- 
rik j de tweede landvoogt der Moluccos, 
Mart fff Coma om ontzet na Banda zont , 
alwaar hy, m veel (brm gekomen zyn* 
de , JnUiW Brit nog vont , en ook Ma- 
md Faucon , zeker noofdmati , daar met 1 
ccnigc waateu van Makkka , ten anker 
komen zag, 
ïn X laat ft. van X jaar if ifi . quam Gm~ 
Jalvo J¥ Azevédü , een vermaard Portu- 
gcefeh hoofdman ^ bier van Maïakka 
over Java ook aan , om den landvoogt 
der Moluccos, Mcnefes , re helpen* Hy 
vont hier nog Garjws He m ik y den voo- 
rigen landvoogt , cn kort daar na quam 
hier uit Te mate F mant de Fonfeea , met 
alle de f Jukken en bcwyzen ten lallen 
van Garftas Hairik , welkers vaartuig 
daarom vSUB Genftdv& JXjfatnëde genomen , 
wiert, 
ïn ’tjaar ïf zp. zont! de landvoogt Me- 
nsjes cetien Géorgi o de Caflro na Banda om 
volk, en andere behoeften; doch tever- 
geefs. 
Daar zyn ‘cr , die mdnen, dat Banda 
onder den Poriugccfchen Landvoogt der 
Moluccos al zedert X jaar irry, cn zoo 
vervolgens , ge/lrtan zou hebben ; doch 
dat ismy al zoo weinig gebleken, als dat, 
volgens *t voorgeven van zommigc , de 
Jtoningen der Moluccos ook over deze 
eilanden gehccrfcht zouden hebben. Beide 
deze zankenzyii zonder ceiugc de minde 
grond ver bigt; en hoewd dc Jelui : Jar- 
rïcus iib , L capr l a, iets "er af rept, als of 
Banda wel eer onder de Moluccos gedaan 
Zou hebben, gaat dit byray in Vmi uiten 
iilct door. 
De PortugcL7.cn hebben hier nu en dan 
alleen gchanddt , cn wd een fomcs 7 
maar , voor zo© verre ikwecte, geen op- 
permugt gehad, ook plag ten zy hier wd 
om tc vcrvcrfchcn, en water te haaien, 
aan tc gieren , cn ontrent Comfeir , en 
Grontattc (by OJorias Dalutatan germmt} 
gemeendyk ton anker tc komen. Een 
pjyk hier af h nog lang daar na ge wedt 
een ovcrblyfzd van een Portugcdchc 
kraak , Eter ontrent gevonden , buiten 
het welke mem boven Mc in Walingen 
een ouden gedenk Ikon ontdekt heeft 5 
dien de Heer Biesveanger , toen hy zcdeit 
X [Oir 1700. bezitter van dat Perk was, 
wat nader aan ftrand heeft ïaaten bren- 
gen , en daar na doen zuiveren van de 
aairde cn vuiligheid , waar rriudc die be- 
dekt was. Men vond 'er wel letters op , 
doch die onleesbaar, en niet wel tc on- 
deriehdden waren , hoewd men dit voor 
» ”1 ■ W i< ui -3 i a A - ■ 1 r. . ! Jd aJk 
A S C H E 
een gedenkftcen der Porcugeczcn gdtou- 
den heeft. Ik heb egter yemanc gd'pro- 
ken 3 die my naderhand zesde, daar op 
ui [gedrukt gezien te hebben , dat zeker 
Portugees oveiïle van een vloot daar bc- 
graven geweeÜ was. 
Het k ook zoo verre van daar, dat de 
Föïtugcezen mecJtcrs van deze eilanden 
ge wedt zouden hebben, dat zy zdf niet 
cens ( volgens een brief der Hcercn xvir. 
van don zj ft£n October willen, 
hoe veel de zelve in getal ge wedt zyn, 
gelyk uit de aangchaaldc plaats van Jar- 
rmts j cc n van hunne bette khvyvcrs over 
dc lndifchc zaaken, te zien is, daar hy 
zegt j dat 'er f waren ; X geen , met on^c 
voorigc Jjdchryvrog vcqfllekcn zyudc, 
bevonden zal worden een groen C niiaüag 
te zvn, 
Moe lang zy hier nader hand zich nog 
ophielden, blyktmy oictj doch 't is ze- 
ker, dat óe Baiidaoeezcn hen op zekeren 
tyd, om zich over hunne gewddenaar jen 
tc\vTCekcn 5 cens fchidyk ovcivallcn , cn 
alle dood ge [lagen hebben , zonder dat zy , 
dan jong na die tyd, liicr weer ander volk 
Jicbbcn durven zenden > hoewel ’er daar 
na , cn zelf in onze tyd, weer amigo zyn 
gekomen. 
Dit berigt van dc zaaken der Portu- 
gcezen ui Banda geeft ons zoo veel licht 
niet van deze landen , als wy wd uit dc 
bedryven der Nederlanders aldoor beko- 
men zullen. 
Na dat dc wakkere zeeheld , Jacob „ 
CmiuHtz w 5 mee 8 fchepcn, waar 
mede hy in Ljaar iyp8. uitvoer, in Na- d er kn- 
vember cerft met 5 fchepen voor Ban- dc» m 
tam , cn in de volgende maand pok dc f _ l 
andere d;uu ter reede gekomen waren, 
vertrok hy met 4 fchepen den 1 I anuari 
ï yprs. weer ^la li?t vaderland , hiatcudc 
Zyncn onderzeevoogt , fFymmd van 
WaY'wyk ma dc 4 andere , om dc reize 
na Je Moluccos te ondernemen , dar by 
den 8 rtcci Januari , als aeewpgt ov-cv do 
fchepcn Amiterdaia, Zeeland, GddcrJaud 
en Utree ht, nevens zy nen ondcntccv oogt 
jfacbb van ttamsbyk , ook uitvoerde. 
Hy qiram niet Jc zelve den Maart 
tfpi?. in Amboina, van waar den u^ a 
der zelvCT maand ’s namiddags de fchepen 
Zeeland, en Gelderland, na BaiaJa onder 
Jaciè vim Heemskerk gezedt zyn. Zy 
kregen deze Eilanden den 14^“ ontrertt 
dai avond in "tgeïigt 5 quamca "s nachts 
hy Poelo Soewauggi , by lien Poel o 
beithan , dac is, X Duivels eiland ge rtaamt. 
De lpoty , die zy by zich hadden , had 
hen. berigt gegeven, dat nicmatit hier op 
durfde komen, om dat, na hun voorge- 
ven, de Duiyd hier woonde , waarom 
zy , hier ontrent komende, imar hun belt 
doen a omVrvoorby te geraken. Tendiea 
dn de nam ook die loots een bootshaak, 
en 
