V 
yë B A N ! D 
itfaju 1 de Vëreenigdc Pc ovinrien , Ea'ktmK , Ccf- 
fort , Tcfvtei’ , cn meer anderen , ïh ’t zelve 
jaar gezondeg ; maar geheel, andere voor* 
Vallcn hebben de onzen hier twee jaaren 
daar na gehad. 
De zee v oogt Picftr fïhlkmfe. l r crhw- 
yttii derr December 1607. met een 
vloot van ï 3 fchcpen uitgezeilt , en den 
ifdera pcbriiari i 6 öti. , na ’tvemgten van 
veile heide zaakert op de Maïibaaf lelie 
kufl, rcDjohor, Atsjicn , enz.' voor 
Bantam , met defchepen Hbllandia » Mid- 
delburg, de Geünieerde Provintiert, Del/t , 
Refttadam AmPtrdam , Hoorn , Zcdan ■ 
dia, "’rjagt de Paart w, en een veroverde 
prvs, vtlfdieben zynde, is hy met een 
“gotèdtc vandeZc, vloot ( terwyf de on- 
derzeevoogt , frdhjoti ffif/crt , met dc 
fchepen ii hddelbtifg Arrtïlterdirtri , dc 
Pinct Paauw, en.de Hoope, im de Moluccos 
Willem fr, ‘gaan zOtde) dèii if- icn dito van daar na 
Verti «■ aïhda gezeik , éfc den 8 a<311 April, met 6 
131 fchepf/n , ce’ivveten, I folbndia, de Gc- 
i 6 o$, imkerde Pröviütién , Delft , Zeeland ia , 
Rotterdam , Hoorn , voor N dra ten anker 
gekomen, vind end c daar ook 5 Ichepen 
Vdii ij en zeevongt van Caardm , tc we- 
ten, Bandi, Pnmtra , en 'r jagt de Een- 
Bn de dreigt , nevens een fchip der Engel fchen , 
Engd- f-f^or genaamt , (die ’er toen al begon- 
r ^ c ^ n nen tc konkn } op dc Reede , welk laat kc 
mede bier fchip den ohzen in *t koopen der fpecc- 
ryRh'vvl nadeel deed, al zoo zy voor ccn 
bhnar N ooien , fee yooren vóór p R j£ti 
Sngekog* , ntc 1 i U A - r geven rhocïïen , 
we&lValvfcn V irb^vcH goedvond tekens tie- 
ten Èngdsrm'n -zondanig te (kladden j dat 
by^ 7 Ct 6nmo^h% vegen hen gaande kon 
hëi&iïl 
' : f3c^e ! En<;dsmari liad Incv en dn ar , op 
de eilanden ViurAy* Rlmn, enz. cenigc 
van zyh vork' gefcgt s - maar wïdrt door 
dezen klatftomtel vAn onzen zeevttök ge- 
noodzaakt alomntc tc lichten. 
Verdoek bndb wvdcr^ zyne Iviclpe tegen dc 
£ i 'Bnfidhhéezéft {•’ ioö iy iets tegen hem, 
of Be zynt^v, ‘tKJginncii wilden, 
OfeBAndèikefeötiv bmtfcn gewoonte zoo 
Nederkndei* op hunne 
Rarfe* f korteten ten cc ri\cn wel 
iSe^pcn , dat dk ma buiten eenigen 
tióÈteg gcrö-i'tèdc'i 'en wanneer &y by den 
dhdbt^rt h LtW' bve r JJ beraad daagde ir y w-aitn 
die van LoHtrEolf'-v-an advyi , Üttt dit 
'fchiede y ^fofrt ci-rVmniïè idvrrop Ncii'arc 
of om V-ékt’k-c moord, vóór dezen 
Hfiï’.'ccn 1 gei ;Hdl htóAs ' f. i&fr focn 
tólTJ‘ ‘doof '-'èe' förmlfóh nt n ^ tc 
wftdstA , ditn^L-Fké' Itxritó ïf g<tn Jtd 
hadden,' kd6 fchtim h^WfedHC tty (isfcc 
of gene, zydcj 1 ^'zV-vatl dc SplLktij^rdch', 
^W t ftrr de N dïeflaftdèisy zöufien dienen 
Mé ‘JcfeceH 700 ‘dat' -i^r dèk 
nöè i'fgfflmm syn. 
C. m gai’V ttóÓJfc 
A S C H E 
tyd toe nlcyd in één teef goed verfland 
met deNtderkmdas, en, voigem hntiiic 
eigene bekentenis , in alle vricmlkhap ge- 
keft hadden , onder hen geert kleine 
fchudding T zoo dut alle nacht meer als 
1000 Banda neezen rondom dc Logic der 
Nederlanders waakten , bchalveo dat 
hun JicyJoos voornemen , hea reeds zoo 
verre g eb ragt had , om vrouwen , kin- 
deren , cn goederen , voor af m ’t ge* 
bergte tc zenden , ora daajr mede , ais 
bunnen aanflag tegen de N cJcrknJcrs cens 
uitbedien zou, niet belemmert re zyn. 
Tcrwyl dan ^crhütxm hier lag, <]uam 
dqn I Q^di April \ fchip de grootc 'Zon, 
en den 14^" ook \ jagt den A rent , cn 
de Val k m et den koo p man Jacob dc RUtcr , 
van de kuil Cliorojnandd 3 hier op de 
Recdc. 
öndertuflcJjciï maakten die van Neira 
zich op dc Z. Wc tl hoek van \ eiland, 
tegen over de Gocnong Api , daar wel 
eer het Portugees kalkcl was, llcrfc, cn 
zonden den i t djro gezanten aan den zee* 
voogt, met veromfe huldiging, van dat 
yy Ai en metdcii anderen nog niet beraad- 
ihuigE hadden , vermits hunne bondge^ 
noocen, diezy tegens aanllaunde Woens- 
dag verwagtten , nog niet gekomen 
waren 9 hoewel zy dit om geen aruicre 
lUdcn voorwendden, dan om ïyd rewih* 
ncn , cn zich ondmiiffehcn nog fkrkcr 
te maaken , hoewel hunne vcllingskcus, 
cn paggers, yart wdnig belang wiucn. 
'Zy wülcn ook tc zeggen , dat zeker 
by hen als een Heilig geëerd >- hen 
voorttest had , dat inde laaicre tydeit een 
wit volk met veel fchcpen by hen kómen + 
ert-hSi eiland, cn dc verdere laodtn daar 
ontrent, vcnuccllcrenzüu, v r dkc tyd ty 
leasden nu gekomen, cn dus die voor- 
zegging by hun kom Et vervult te zyn, 
vvaft. r tegen zy eg ter, zoo veel mogdyk 
was, waalcen wwdum 
- -Dén i o dcö dien voer de zeeyobgt F&r 
hüftx# met 7,yncn Brceekn Raad, en ifo 
fóldaatcit en Marraozen , m Lomhoir, 
alwaar hy van alle de Oïungkaia's der 
eilanden vin Banda verwagt wiert , om 
oVït hei manken van ccn kiitccl op N cirz 
ic fpreken, 
f f!ia dat hv aan land getreden was, 
mde hy eer lf zy n volk in onire , cn ,wien 
vat) ‘do Orangkayv’.'j zeer wd ( zoo her 
Lrirc L ly k gdeek ) ontfaugeu. Men. ging 
daar op , volgens ‘s Lands wvzc, \u een 
poaden-kring zitten, cn daar nn vertoonde 
de ■ zcevóogt' dan 'Vs Llbri c f" , hem van zyh 
Hoogheid , den Heer Pnncc viirtÓratigici, 
ert de Mctrrcn Bew ind hebberen ^ tot Jui 
leggen van een kalled op Kam , mêdc- 
iïegstvcn. Hy lag in ccü giooto zdvere 
Zdsiwilc , Cn wfts m ^PomigcdEhgeü hrc- 
Wrt V 't geen htri in l i Malcits Inarcadt 
! umt dit Voor itel fc h ccn hen zot , 
on- 
