s 
C H E 
ïSi 6 > Maarwut ftaat Yr op tkze trouwloos 
(cbdmen tc maak en was, hceii men zoo 
in *t vervolg , als te vooren, geiten. 
Zy had den al sedert den io den Au* 
gultus iflep. een zeer naauw verbond 
mei de Nederlanders aangegaan, waar 
by zy zich onder de belcnerming van 
haar Hoog Mog: ge Helt , en belooft 
hadden geen fpeeerycn aan iemant dan 
jilkcn aan de Nederlanders regen een ge- 
zette prys, tc leveren , mits dat die hen 
tegen dc Portugezen , hun beider vyan- 
den, belchernien zonden. 
Dst tv Ptsre beloften qua men zy zoo hng na, 
wede/ als T t in hunne kraam diende, cn hebben 
breken, zich niet gcfchaami, dit verbond trouw- 
loos tc breken , hunne fpeceryen aan 
anderen te verkoopen , onze eomptoi- 
ren fchdmagtig af tc loopen, ons volk, 
zoo zy nier Moprfch worden wilden, 
jammes lyfc te vermoorden , en aldus al- 
les, hgeen voliligefc helmen cn verbond* 
brekers paftte , te bedryven. 
Zy overtraden, en braken niet alleen 
weder dit verbond , maar zelf ook een 
nieuw, in 't jaar 1017, met den dertien 
opper! and voogtï de Heer Latoem Remd^ 
aangegaan, laaiende zich geduurig door 
dc Engel fchen opruyen , die de eilanden 
van Banda , tegen ons in oorlog zytuk , 
van levensmiddelen , gefchut , onrlogs- 
voorraad, volk, cnfcncpcn, verzagen, 
cn hen dc behulpzaams hand boden, 
In deze moetwil hielden dc Banda ne- 
zen nog aan, tot dat in Junii iözo, tc 
Jakatra op de Engdfche, en op de Nc- 
derUndfche vloot , aldaar ter iccdc leg- 
E endc, het tractaat , van JfuHi 1619» te 
, enden tuftchen den koning van Enge- 
land, en haar Hoog Mog: j tot vereen i* 
ging der Engdfcbc cn N cdcrhndfchc 
Ooitïndifche Maatichappycn gdloien, 
afge kondigt wiert. 
Dit tra&aai hielt in, dat dc handel in 
Je Mohiccos, in Amboina cn Banda ook 
aan de Engdiche Natie wiert toegeftaan, 
en daar by dan alle gefdullen tu/ïchcn dc 
Engclfchc cn onze ÜoiVindiiche Maat* 
fe happy volkomen weggenomen wier- 
den. Als mede , dat men voor taan met 
een gemeene imgt van oor! ogfcb epen, 
tot bdeherming van den handel van beide 
deze M aar fch appy cn , alle die hen hier in 
ecmgzlns bemdeeteo wilden , zou tegen- 
gaan. 
Dc onzen hadden wd getragr de n ouw- 
loozc Banda nczen al eer cc 11 r aften , doch 
' l was hun belet, zoo door fei tdykhci&n 
van de Engelfchen zeden '1 jaar \ 6 iG. 
in Ban cl a aangcregt, als door ved mneje- 
iykheden , den onzen door dc javaanen 
cn ËngcUchcu inde {turen i 4 f 18. en 1019, 
op Java, ontrent jakatsa, Bantam, cn 
ter zee , aangedaan > gcJuurendc welken 
tyd de Bandanezen zeer Hout geworden 
waren , cn zich van ouder *t ka II cel ifiït. 
Naflau zoo onbcvrcell omtrokken, bad* 
den, dat zy m niet alleen aan de Engcl- 
fchcn, en aan mfcheidelndiaanJchc Na- 
tiën, maar zelf ook aan de Pomigeczen , 
hunne cn onze vyanden, onderdaan had- 
den fpeceryen tc verkoopen , ciazicb roet 
die laai i te weder tc bevredigen , waar op 
reeds al fOoftfo Portugeezrn op ’t Hooge 
Land wanen gekomen , die by meerder 
hulp Yregt totdeze Ipeceryen volilagcn, 
cn zonder hoopc van heritelling, aan dc 
Engelfchen 7 en aan ons , zouden heb- 
ben kon n en benemen* 
Qm dit quaad dan verder te ftuiten, 
vont de vierde opperkndvoogt van Ne- 
derlands Indien , de dappere Heer Jan 
Pieterszoon Com goed, om 1 n den gemeenen 
Raad van Defcnüe , uit Engeltchen cn 
Nederlanders bdlaande, de reductie van 
Baoda , als mede de herflcïlmg , en dc 
verzekering van die qq ar tieren , cn van 
den handel in Amboiim en dc Moluccos, 
voorre ft ellen, toonende, hoe beide de 
Maatfchappyen volgens dit trafjgnat ge- 
houden waven yder fiaare gemeene magt 
en middelen zamen tc voegen, smngczicn 
de behoudenis van alk deze phatzen, 
?*oo verre den handel betreft, beide deze 
Compagnkn even veel raakte, 
Op dit voorzigtig voorlid van dezen 
Heer verklaarden de Engclfchc Gevol - 
magtigden tot deze vergadering op den 
i flcji Januari idii (gclyk by een Adte, 
van \ gene toen verhandelt is, blykt) 
dat hen de nood der zaak en wel bekent: 
was , en dat zy wel genegen waren iet 
in het gemeen nevens ons te ondernemen j 
doch dat zy , wegens gebrek van magt* 
fchepen, volk, enz, met in ftaat waren, 
om daar toe iets by ie brengen , waar op 
de Hoer Cm» verklaarde, dat hy dan met 
de by zonde re magt der Nedcrlandichc 
Maatichappy die zaak gaan bevorderen, 
en zkn zou , wat zegen God Almagtig 
hem daar op zou gelieven tc vei kenen. 
Daar op is hy s ï deo Januari i6tu , 
van Jakatra vertrokken s den i4 Jéfl Fc* 
bruari in Amboina , en vervolgens den 
tyiï™ dito in Bamia , gekomen maar 
een der Engdfchc Leden van den Raad 
van Delen! ie 5 dre den i Qcn Januari mede 
in die vergadering gezeten had , en in 
Amboina lag, als dc Heer Coca van daar 
vertrok , had met onze fchepen brieven 
aan de Enge Ik hen , op Poelo Rhun, 
mede gegeven , waar in zy hen onzen 
gnnfdt en aanllag tegen *t Hoog Land van 
Banda, en die dat weer aan de Bandatie- 
zen > bekent m aa k ten 5 witar door zy da n 
ook gelegenheid hadden , om zich daar 
tegen kbar cc maaken. 
Dc opperlandvopgt van Indien ver- 
ftonc ook , by zy n aan kom ft voor f t kafted 
Nsdfau * dat de Eneelfchen van Podo 
Rhm 
