88 ÏÏANDASCHE 
lÓLï, briefje, door den Lrmdvoogt geteekent, 
medebrengen moeren , of zy zouden 
gcenzins by die Vergadering toegdaaten 
worden* 
13c Men heeft hier ook ccn Opper- en ver- 
wond- IcheiLic Onderwon dhcclcrs, zoo ten dienÜe 
heclLfs* vm ct im% \ k \ (led, cn de fchecps - 
werf, als van alle andere bedienden der 
E, Maatfc happy , cn van dc borgery j 
doch buiten den LandvocgtjdenT weed en, 
en nog eenigc weinigen , moeten alle an- 
deren hun jaarlyks betalen, Üok heeft 
men Wondhcdm of Onderchtrursyns 
op Lonthoir, Pnelo Ay, en andere pliat- 
zen , daar bezetting legt* Een Oppcr- 
wondficdcr van 't kalled heeft yo , cn, 
by Y eindigen van zyn verband, lïögnkL 
7 maands , en geniet konpmans koftgeld 
en randiben j daar hy anders maar 56 of 
40 guld. wint* 
n Men heeft Ir/cr een fchecpswcrf aan 
\vcrf* *t We deinde van Nd ra , dist by de Qoc- 
bm nnng Api , waar op zich de fchceps- en 
andere timmerlieden , metzelrmrs , enz. 
met hunne baazen , onthouden , over 
welke een opperfbuurman werfbaas is, 
die ook wel equipagiemcefter genaamt 
word j cn die bezorgt , dat daar alles, 
volgens ordre van den Landvoogt , ver- 
ligt word, waarvan hy ’s avonds aan den 
zdven , nevens andere baazen , benge 
doet, cn dan weer nieuwen lalt voor den 
volgenden dag ontfangt. 
Dc Landvoogden , die men van den 
beginne af hier gehad beeft, negens den 
tyd van hunne icgeering , vertonnen wy 
in deze nevensgaande Lyft , uitgenomen 
van den tweeden en derden , welker re- 
geer tyd niet net aange teek ent , of niet 
te vinden i$. 
Eer wy van deze Landvoogden affchd- 
den, moeten wy van dezen cn genen nog 
iets zeggen. 
IIq Heer Ei 1] droogt Martyn Sonk fchynt 
Sonks ge- zich in. Banda met al te wel gedragen te 
dng* hebben , aangezien Je Heer Comtniftaris 
Herman 'van Speult in ’t jaar uirdruk- 
kelyk daar na tóe mt Amboina gezonden 
Wiêrt , met l I to fiscaal Jan de Bruin 7 
om na des zelfs gedrag naaukcurig onder- 
zoek te doen. Doch uit een brief der 
* Hecren zeventienen van den April 
161#. blykt my klaar , dar zy jafm Spees ? 
en Dofitor Matfintu Smk t*huis ontbo- 
den , om van den ftaat van Japan en 
China mondeling berigt aan haar Ed: re 
geven* 
11 c Heer Óe Heer iViUm Jansz&w Aêmraal is 
fidrn- pen dmftcrdumzc vondeling, cn in zyn 
raak gaufeh leven een koddige haan ge weeft. 
wpr k'> Hy wasvoor liegt naar lndiën gevaaren^ 
jruiJ ' maar hragt het door zyne verdienden zoo 
yerre, dat by ccflll Seh opper, en , na ver- 
fel ickle opt red i ngen , Extraord i s lartr R ay d 
cn Landvoogt van Banda ? eo in 7 jaat 
j 6 i 6 . ook Ordinaris Raad van Tndien t jij, 
wierd. Zyn gewoone wyzc van lp re- 
ken, als hy iei voortbrengen zou, was, 
vooraf alryd , ik zeg , ik zeg , waarom 
hy ook vceliyds ik zeg 7 ik zeg , genaamt 
wierd. Op zekeren tyd had by zich zeer 
koftelyk gekleed , cn verzogt zyn voor- 
naam Üe Raaden , die mede wel uugedoft 
waren , om met hem ccn fpedreisjc na 
een der eilanden tedoen. Daags tevoo- 
ren had Jiy den werfbaas belaft dc Lchuit, 
die hy gebruiken wilde , cn al de ban- 
3 ^cn , wd te tccrcn v doch dit zei hy 
hen niet. Hy wandelde met hen dan na 
’t hoofd , daar dc ichoit lag , waar in 
toen nog geen quarticrmccftcr om tc 
llmircn, nog matroozen, om tc rotjen, 
waren. 
Hy maakte niet veel uiterlyke beleeft- 
heden , om na hen te wanten , of ze 
tc doen roepen s maar hy lp rong T cr ren 
eerften in, ging, hoe nat ook de banken 
nog van de teer waren , aan \ roer zitten , 
en zei tot hen: ik zeg , ik zeg y daar een 
Landvoogt aan \ roer ga;;t ziice n , daar 
mag Je Opperkoopman, Fiscaal, cn de 
andere Raadspcrlbonen , vdcr wd een 
riem in dc hand nemen , en roe jen, Zy 
zagen wd op hun neus , geen gedagtetfc 
hebbende van daar gekomen tc zyn ? om 
te roe jen , en nog vod meer morden zy 
tegen die roerige banken ■, maar of zy Yf 
dit of dat tegen in bragteu, zy moeiten 
met die fraaje kleed eren op die banken 
gaan zitten , cn nog braaf roejen lacj 
doch litn heugde dit phi liertje zoo ( rer- 
wyi hy om hun bedorve klccrcn , en bc- 
bkderde handen in zynvuift lachte) dat 
zy geen kift meer hadden, om met hem 
op een fpeclrcisje tc gaan. 
In de tyd dat hy Banda bcfticrdc, 
heeft byfftüg lang op Podo Ay echlgc 
Alardykcrs met zo praauwen gehouden , 
om op de gcvlugtc Band anezen tc poften, 
en dus vcdc der zelve gevangen gekregen , 
die hy ten eerften , zonder cc mg pleidoi , 
deed ophangen , of onthoofden , waar 
v an nog veel hoofden in zekere put op 
Poelo Ay te vinden zyn. 
Dit maakte hen voor dezen , ik zeg 7 
ik zeg, zoo bang, dat zy daar, en elders, 
zich op Y gebergte niet langer wetende 
tc vcrfchuiVen , na dien tyd voort aindyk 
goedvonden Banda tc verhaten , cn na 
de ei landen vangroot cn klein Kcy s Arde, 
Gomm, Ooft-Ccram, Macailar, enz. 
tc vlugten. • 
Wanneer hy uit Indien m ’t Vaderland 
vaaren , cn na zyn icliip gaan zou , zeide 
hy tegen ccn dcc! volk, die daar ontrent 
op.de wal Honden, mannen 7 ik zeg, ik 
zegi dk fotfi heeft mede na 7 ï r ader land te 
yeïtftn 5 die ji&pps mmi* in , en vAart mdc , 
ik jh vm zsn fofty gmL V r crieheidc, 
J die dit hoorden , itapïen in, vocFcn met 
hem' 
e 
