* 
# 
' i Q iS BAND 
Ooft geftdt is, DeGcmeinte omlcr hen 
is niet in itaut om de Arabüche letter te 
lezen ofte fchryven* en dkihatven we- 
ten zy van den Co vaan , of hun Wetboek , 
en des zelfs inhnud , niet anders , dan 
'z geen de Priefters en Moorfchc P u; pen 
hen daar van zeggen , die in ’t lezen en 
fchryvcti vun die letter alleen maaien , en 
’cr ook maar zeer weinig zyn.* 
Het groot tic deel van hunnen Gods- 
dienft beftont toen in 'tdocn van gebeden 
vy finaal des daags , ’t zy i n li u nne M nfïigit 
( eigcntlyk de Mcsdjid genaamt ) of tem- 
pel, ’c zy ook wel elders , in. welke zy 
niet gewoon waren re komen, ten zy Jy 
haare voeten mee warcr/t geen daar ontrent 
gemcenely k in een aarde watervat ftaat , 
eerlt gewaflehen en zich gerei nigt heb- 
ben, Tot T t zamenroepen der Gem inte 
gebruikten zy zekere grooce i bande of 
ook wel hangende trommels , ol groote 
* kopert Gongen, 
Ly maakten ook groot werk van hunne 
Vallen in de maand Ramalian, een gait- 
fchc maand lang van zon 's op tot des zelft 
nedergang waar te nemen* maar 's nachts 
irmikkn zy dan helder. 
Hun gcloove wws regt een güloovc, 
als dat der mcttlc Pari fit □ , die get uft zyu , 
op ’t geen de Prkfters , of, zoo als zy 
’t noemen, dc H* Kerk gelooft, en zoo 
ft out *« hier mede met hen* 
Na de komit der Nederlanders is deze 
Godsdicnlt , gdyk ook de ganfchc Ban 
danccfche natie , door ’r fivaard Jes oor- 
logs, doch meelt door hunne o n verzette- 
jyke hardnekkigheid , uit deze ganfche 
Landvoogd y zoodanig verdreven , dat 
men ’cr nu befwaarlyk een Mwor , of 
Mobhammcdaam vinden zou. 
Eer men hier egrer Predikanten na toe 
zont, heeft men zich in dc eerde tyden 
maai van Ki ank bezoekers bedient. 
Om nogtam nee te konnen zien, hoe 
het hier vaiidcn beginne af mee de Kerke 
gegaan heeft , zuilen wy het zelve vol- 
gens de jaaren , zoo als de zaaken hier 
malkandcren volgen , opgeven* 
In ’t jaar 1621, 
Den Oétobcr wien in Kerken- 
rad c op Batav ia voo rgtflugcn , om Cafpar 
Suvewz&m IV t hens , die, in ’tjaanöif. 
mei het fdiip Tcrveerc uirgevaaren , door 
de Gedeputeerden van ’t ClafTis van Wal- 
eherenin (^dober rtfio. fturk aanbevolen 
was, na Banda , aangezien hy reeds op 
Poelo Ay gelegen, had, als Predikant w 
zenden , waar toe hem 8 dagen tyd, om 
zich te bedenken , gegeven zyn , doch 
hy weigerde dit , cn ging m '1 Vader- 
land. 
Den r 3 dcQ N o vember bleek , dut Hem ik 
vanSoeJi toen op Poelo Av lag , zonder dat 
blyktjOf hy Proponent, of Knmkbezöcker, 
hoewel ’t Latitc liet waarfchynelykft w*u. 
a s c H E 
Ook blykt by dit zelve befluïr, dat op 
Ncira toen hg dc Krank bezoeker Wouttr 
Mthbmszoon > en op Lonrboir sfdriaftn 
Paauw ; die in ’cjuar iGii. met D. Hul- 
fthïy zoo als zy den inham v.ui Arnboma 
inliepen , verdronk* 
In ’t paf itfiy* 
Quam als tcrlle Prcdicant hier D* An- 
tMtius Diriks ♦ Ook kg in dit jaar op 
Poclo Ay de Krank bezoeker Adnaan de 
Kii ;rjïimi.ikèr , en op Rofingein zou "er 
ook tan gi iegt worden. 
Hier was nu ook ccofchoóle onder op* 
zigt van N, f ïcl&r . 
yVmtct McLbionzeen vcrfchccn dit jaar 
uit Banda op Batavia, zonder dat blykt, 
oï hy l^roponent , daji of hy nog Krank* 
bezoeker was , dq zuu men na de (bat der 
Kerke alhier, als mede na FstloPs fc hooi , 
en na dc zaaken , den Landvoogt // ilkm 
j atiïzwn bet rdl cude , vernem en . 
D. Cajpar SteveuszcaH , den No- 
vember by dc Hooge Regering van Indicn 
goedge keurt, om herwaarts als Predikant 
te gaan , vertrok van Batavia* 
In 't jsuir i 6 i$ f 
D. Sicvemzom tjuum hier in 't begin 
dezes jaitrs. 
Dc Kvaiikbezocktr deKdarftnmahr ver- 
trok van hici' na Batavia , ï'an waar den 
y dc “ November Gcr*h Ch.rrstZüGn in zya 
plaats herwaarts gezonden is. 
I 6 ip» 
ïn dit jaar fchynt D. Diriks , dier op 
Lonrboir gelegen had, overleden tczyn, 
cu ook U. SuvexszooïL 
Die vm B unda hadden geschreven na 
Batavia, dat die van Key cnAroc om een 
Chriften- Laraar verzogt hadden* doch 
men had daar goedgevonden verft tc ver- 
nemen, hoe zy met den Ki ank bezoeker 
Jan %\m 1 leasden , rcets derwaarts gezon- 
den, gehande] c hadden. 
Mkhaei Cfansih'ek veiïcfieeo hier in 
Februari , en ts gepkatft op Lonthoir* 
doch van D. IV ilt< tii , die op Neiia lag, 
liep hier een cjuaad gerugr. 
, I 6 ^ 0 . 
ïn dit jaar is de Kraokhcïoeker Ja» 
Pieterszoon herwaarts gezonden 3 en in 
Mcy dc Lonthoirze Klank bezoeker ‘Jan 
van Htuiien van hier na Ikitavra vertrok» 
ken, daar hy den tf dea Juni in dc Vergade- 
ring vcrfchccn, gevende bericht, dat de 
Landvöogt, dc Heer §uiryn van Paam- 
burg , den Kerkenraad alhier had w illen 
opJ ringen , o m t wee Pol r t kjuc Comn 3 i (Ta- 
rifièn in hoare Vergadering te ontKngon 3 
dat dc zelve ge weigert , en hy daar op 
den Kerkenraad verboden had Vergade- 
ring te houden , hoewel zy egter , tot 
zyn vertrek toe , haarc Vergaderingen 
[ doch voor een korten tyd ) vervolgt 
hadden. Uok had die Heer den Keriicii- 
raadopgclfgtj om, by forme van dwang, 
h.vasc 
D.Dhüh. 
1 ), Sle> 
vytisiugi 1 .. 
D. Ua- 
icabeck. 
* 
