* 3 * 
macas.saar.sche 
< 5 Ï?' 
a N EGENDE HOO’FDSTUK. 
i( 3 ï- 
ZAAKEN van des GODSDIENST. 
| l| ■■ * * ■ • i r * \ 
Q V- I • » m 
• ♦ B C ■•¥ ‘ * » ,1 
Z Aok&n van rff Gadsdicnft op MaWïao Ptrfiheide Gadsdieoften op Cdébe& Dg 
Hcidcöfche* De Roomfchc , in 'tjaar 1 jjy. al ingtvoert. En 1 J4f. vovrtgezet. 
Op Soping t en ftjstw. De Moh \mn mcdaanfchc . Gtfprek van den Schryvcr met 
Dam Matara. Dhtteinêy ém dit in-'ijaar lóóp* Doch de. Schryvcr iwnt dat h- 
nhig Baboe it j zehte hief in *t jaar 1 f&o* inyvmt heeft , De Hervormde GodsdïcnfL 
D Bcrg.hu yfen 167D de eerfie. Predikant op Macafla*. D. van Beek in 't jaar 1672. 
B. Crayvangcr hier ï6pi. D. de W iere 1604. D Hey D- Hooglander 170$. 
D. van den Bofch 1711. D- Werntky my. jimmerkhig o^er 't keren der Malei t* 
fchc Taal hier. Staal der MaealTkarze Kerk. Reden waarm hier de Kerk met tal- 
ryker ts, D. Snoek wu Cleei. Afafjfaar&t Predikanten. 
Zatkcn 
Fan dc 
Gewis 
dienft op 
Maoïïir. 
Vertchri- 
de Gods- 
ïÜcüflcil 
op Cctë- 
be*. 
Ö P het eiland Cdebes 'komen 
vierderkh foorten van Godsdiaill 
voor , die er of van ouds ge- 
weeft , of tegenwoordig nog bekent 
zyn. *1 c~i 
Deze zyn, da Hcidenfdic , tic Room- 
fche , de Mobhammcikanlche , en de 
Hervormde GodsdiCiïil. 
DE HEIDEN 3 CHE- 
GODSDIENST. 
*(” * • * 
W At de Hcidcnfelie belangt * deze is 
dc oudfte , en men vint hier en 
daar in liet gebergte nog overblyfzelcit 
daar van , welke ons doen zien , dar zy 
in dm grond , en kv’iwrzcn der zaake, 
niets van den Beide nfc hen Godsdicnft der 
Amboincezeo , T emataajrai , j ava a ncn , 
en alle dc OoJkriehc volken daar om 
ftrecks, verÉchilds dc welke .tn ccn aan- 
bidding van den hemd , dc aarde , en 
\ heir des hemek (de algcmcfcnc Goden 
van 'c Hddcnd oer ) cn in hcE ccrci j van 
de bedden der zrWc* of wel van andere 
Afgoden, ïdftvan hoornen, enftrawn, 
die zy in dc oudfte tyden aanbaden , en 
in ccn menigte van byeeloovigcpkgilyk- 
heckn bdlaat , van de welke zy jegen* 
woord ig nog vol zyn, en die zy , 'tzy 
M oh hammed aanlch , f t Zy ƒ v m eeni g<fn 
anderen Godsdienst zynde, nog niet kon- 
ncn afleggen , en gewoon jiyn .open- 
baar , daar zy konden , en de mcdler 
ï\n j of in ’thcimdyk , daar zy door 
cciiigc wetten cn ihafen ^ bepaalt zyn, 
te plegen. 
DE ROOMSCHE 
GODSDIENST. 
D E Roomfcbc Godsdicnft volgt in 
ovdre des tyd hier op , alzoo 'er 
d i c we 1 o of 40 \ aare n v oor dc M oh ham - 
medaipèhc bekent , hoewel daar van 
itet wenng belang gc weeft is. 
• :i w 
De 
Rnom* 
kjjc. 
De Jduir Parus Maffm tcekent aan , In 
dat in 't jaar 1 y$y. , ten tyde van den 1537, il 
TernataarUehen Portugedchen L*nd-j?6 MI crt 
voogt , Jntoni Qahman , cenige lieden 
van r t eiland Macaflor ( Cclcbes , tneind^; " 
hy y of liet koninkryk van MacaÏÏar ) in 
TcrntiEc, op 'tgcrugt van dc Godsdien* 
ftighdd en Godvmgt van dezen Heef f 
en op 'tiïcrigt van twee broeders, daar 
rects gedoopt , om voor ved anderen * 
dk zy mede bmgtcü , den Doop te ver 
zoeken* 
- Mee hen wiert toen ook Framhtus 
Capita (die daar rects eenigen tyd ge* 
weeft was, na Getigan (dat ik niet ken- 
nen, nog raadenkan) te rug gezonden, 
die daar den konihg , zyn. broeders vrouw» 
zoon, en veel andere Edelen., ten getale 
van ij o, doopte , van waar hy toen na 
\ eiland Mindanau vertrokken is > maar 
als ik myne gcdagicn over dit geval uiten 
zal j oorJede ik wel, dat dit lieden van 
'tcQaad Cclcbes konnen gewed t zyn ; 
maar dat zy eigentiyk onder den koning 
j/ati Tcroatc , cn onder der Pomigeezen 
Limdvoogr Galyaan 5 geftaan hebben, 
welke zaaken men ondier die van Aïacaflar 
neet verwarren moet, aangezien die van 
ccn geheel anderen aard zyn , en tot de 
Möluoeos behooren, 
In \ jaar quam vaoMahkka een 
Portugedbh koopman, sftöon; Payva ge* 
mamc v op Mjcaftar , die, zoo de Jduit 
Jamais zege, , by den konfng van Soepa 
(die zal Soping zyn) g* komen is, enpp Sö- 
zichvan daar na het ryKSïon (Sjauw zal^^ L 
hy meenen) fo mykn van daar gelegen/ 
begeven heeft t alwaar beide die konin- 
gen door den yver van Payvd gedoopt 
zyn, gevende aan dien vorft van; Soping 
den n aam van Louis , gclyk hy zyn ko- 
ningin, cn ved anderen aldaar , mede ge- 
doopt heeft 5 doch den konïngvanSjaiiw 
heelt hy den naum van Jan gegeven. 
Zy vu zoglcn beide , dat Payva , ïn 
hunnen naam , een verbond met den 
kó^ 
