24 * 
BE.SCHR Y VINGE van 
rivieren omrent t of i mïlen van Btmjar 
JVlaflin, rufTehen beiden ontmoet. Waar 
by wy dit ganfeh eiland omgewanddt 
Bomeq hebbende , nu nog maar weinig * van 
^'’tgeen men daar bimrcns I-inds heeft, lc 
1 zeggen hebben , al zoo ’t jftccft uit fwaare 
bosscha gï en en gebergten, gclyk men uit 
deze onze keurt zien ka n T bei har. 
By de fladc en baai van Marudo , in 
*t N’ , heeft mm Je Sf. Pktcrs berg- 
Ontrent Suecadiru , en Bcweftcn t zei* 
ve, doen zich landwaard in de konifigiy- 
ken Hermar, i, Landa , en Lava, (daar 
veel diamanten en ook pcerlen vallen) 
met hunne groore dorpen op , zoo als 
zich die ryken na 'i O- van 't \V. flrand 
af uh (bekken ? cn Bezuiden de rivier van 
Succadam vertoont zich ’ihoog land van 
Kondawanga pfrehen die rivier, en tus- 
>tiïcn fchcn die van M-indaway cn van Banja r J 
Qflbekent. A Liflïn , cn Benoorden Cotaringan, als 
een zeer groot en woeffc End , v,m het 
welke, gdyk mede van her zeer woelt, 
groot, bolTchagtig , en zeer bcrgzgtig 
landrchap van Marudo , aan de N . zyde 
van het hnd, niet veel, vermks die lan- 
den nog Weinig bekent zyn , ie zeggen 
valt * hoedanig het al mede met 't fand- 
fchap der Samba* , Benoorden Hermata , 
gelegen is. 
Men houd de volkeren van het dorp of 
vlek Bornëü voor de lykfte van ’tgaicd 
eiland , niet alleen orn dac ’cr mede zeer 1 
veel ftofgoud vak v maar om dat die foor: 
van göud veel zuiverder, froogcr, en bt> 
ter van alloi is , dan 'tgene men op a\k 
die andere pkutzen vint. Daar beneven 
heeft men hier ook veel cn zeer goede 
ja ( zoo men wil } de belle kamfer van 
geheel lodiën , cn meer andere fraaje 
waaien i die hier met groot c winfl gezogt , 
cn tegen kleed en fiers ge ruilt worden. 
Deze Bomccrs hebben ooit ongemeens 
fchormc, begre, en groote pranwen, 
waar van ’cr zommige wel 8 of io voe- 
ten wyt, wel 40 of fo voeten lang, met 
een groote tent in h midden, en van ^0 
of 4ofchcpptrrs voorzien zyn , bccdamgC 
men hier al veel vind, alzoo zywat bnd- 
waarr in groote bollchen , vol fwaarc 
hoornen , en voor den arbeid overvloed 
.van mcnleherj hebben , alzoo 'C daar van 
hier over al krioelt. 
Dit is wel '1 vóórnaam (tc , dat wy van 
dit groot en woelt eiland weten tc zeg- 
gen., alzoo "tvan binnen zeer weinig , cn 
maar hier en daar aan de ttranden bezogt, 
cn bekent is. Binnen in k hnd is het vol 
i'wuare gebergten , en alom me met zujke 
dïgte en akelige boHehagien bezet , dat 
’er niet door ic komen is. 
Men heeft in de zelve een foort van 
Aapen waar in de Befte Bezoars , Aapcn- 
ftccncn gcnaamt, vallen , en ook een loort 
van Bokken , uit welke men mede cén 
11 egt er ioavt van llezoarlleencn in cen 
groote menigte bekomt, ik hehbe van 
die Aapen gezien die fptcrwir , cn ook 
eenigc die pi kf wart waren 3 ook vallen 
*cj Drang Hoe c ai is , of bolchmcnfchcn, 
een loon. van zeldzaams Aapen , cilc regt 
over tand gaan , in allen deden de go 
daantc en manieren van een menfcli heb- 
ben, en aan de welke niets , daodefpraak 
ontbreekt. Ik heb ’cr twee levende van 
gezien, en de laadlc by den Heer Camper , 
Ffeere van Ouwcrkct k aan de Vilei , welke 
zyn Ecrw. , rot Lcyden woonendc, nog 
{zo# niet beter weet) in een fies of pot 
in liqueur tc zien heeft. • 
Men heeft 'cr van die toon van Egels, 
of ttckel varkens ,* waar in die heeilykc 
Pedra de Porfo 7 of vcrkenftcen, valt. Moge 
men dit land eens wat dieper onderzoeken , 
men zou 'er zekcrlyk Ichaticn , die nog 
onbekeut zyn, vinden. 
* 
TWEEDE HOOFDSTUK* 
W Amfcer Bornco êm Europcers kkm wierf, If anneer de ï J ortugcczcn hier faam;;. 
Nederlanders hier. Van Noord, Warwyk* Roef. Michielszoon , m 
Blom mart. Ferknd met dm hui Kg wtt Sambas ia 'tjaar 1609- | emakt. Vaak, In 
'ijiW ïdzj. *t Comptoir van buteadaua geligf. Hwgltamer bier * Ia *i janr ijii* 
vm den Bufeh har m m. In 'tjaar ijlt, Geznjnen ma Banjar Müilm ej> Batavia. 
ËjQgdicbcfl. 
Wanneet 
Bi>rnt!o 
dt-U F.ii' 
ropCürs 
bekent 
wiert. 
r 
W Amiecr dit dland aan de Euro- 
peers eer lb bekent gewenden is , 
koiMien wy niet zeggen. 
By den lartdberchi-y ver PtoUmeus komt 
het met den naam van hifda hna Fmsna^ 
of ’c goeder gduks eiland, voor 3 maar 
die dat eiland , en dc Juria Cherfmefhï , 
benevens andere landen , daar ontrent, 
zoo als hy die in zyn kaart van ïndiün 
vertoont , cen* aandagtig bdehouwt , z;il 
moeten bekennen ? dat hy de zelve voor- 
lick, ak een man , die f er ganfeh niet af 
weet ï alzoo cic Atma Gheffintfm hier by 
fiem in kO.gcphatft is, daar die eigent- 
lyk Bewrftcn Boméo legt. Ja al dat hy 
verder van indien opitclt, is geetr leiens 
waardig. 
Onder de Ettropifche Natiën komen my 
’cr drie voor , die dit land eerft ontdekt, 
of hier gchaodclt hebben , tc weten } de 
P o 1 tugcczen , N ederhnder^en Engel (clicn . 
De 
# 
■ 
