r*7> 
lykheden, met zelf tot in 't vertrek vin 
zyn vrouwen te lüopen, plegende , had 
die Orangkaji daar over tegen hem groot 
misnoegen, betoont, en zeer over de En- 
gcllehc Natie gekkagi ; maar daar en te- 
gen met veel lof van Hollanders gc- 
iprokem 
De Qrangkaja , ziende , dat zy met 
hunne baldaadighcid voortgingen, belaft te 
hen aanftoms , zoo zy dit met nalictcn , 
tc vertrekken , waar van zy de minen 
maakendc , verzegt dc Omngkaja den 
Stuurman daar te blyven , gelyk hy de- 
de, akoohybem dat andermaal 3 en ook 
de Engclfchcn , zoo zy zich üil wilden 
houden, vcizogt ; doch zy , misnoegt 
op dcnOmngkaja, vertrokken alleen van 
daar. 
Na hun vertrek bragt deze Orangkaja 
den Stuurman zyn ganfeh huls door, en 
zd f i n zy n v rou w e n - ver trek , onder wel k e 
hy verfe heide fchoonc blanke vrouwen 
vont, die voor geen Mifticen behoefden 
tc wyken. 
Hy zag Vr ook 4 of f fchoonc geweer- 
rakken met uitgelczcne blanke fnaphaa- 
ncn, pieken, piftoolcn, en ander geweer 
vervult i al 'z welke hy meelt by t afwe- 
zen van dien Orangkaja ( dzoo die iets 
te doen kreeg, en hem een igen tyd alleen 
liet) gezien had. 
Hy, weer by hem gekomen zyndc, 
vraagde hem wat hy al gezien had , en 
of hem van zyn vrouwen wel ccns een 
pinang aangeboden wns, waar op hy neen 
ge zegt hebbende, nam hy dit zeer qi*aa- 
lyk, zeggende, dat zy wel willen, wat 
haar pligt ontrent zulke lieden was, die 
hy tot turnt in 1 vertrek van zyne vrou- 
wen te komen; waar op hy haar aanftonts 
bdaftc hem pinang tc geven , en ais zy 
die met een jong meisje zonden , gaf hy 
een van zy ne vooraaamfte vrouwen bevel , 
óra die zelf hem re komen aanbieden , 
gelyk zy deden. 
Uit al het welke hy had konrrcn be- 
fpeuren , dat deze Orangkaja grootc 
agdog voor onze Natie fchceu te heb* 1707 
hen. 
Hy had hiervan deze Engelfcben toen 
ook hunnen Tweeden, en een Derden, 
Sir Baldcwyn gcnaamt,gekatcn, cn van hen 
vcrfLoan , ünn dc Banjarcczcn het voor* 
noemt Icheepje , waar op de Heer Uöq*+ 
kamer ge w eelt was , en die 1 chaloepèn 
al mede verbrand , cn wel y urnen lang 
een der ^rootfle fch epen ingehad hadden; 
doch emddyk waren het de Enge] fc hen 
met die twee, cn nog een klein fchccpjc, 
dat pas op dc Recde gekomen was , co 
nog een dat zy Yx by kregen, ontkomen, 
en met hunnen Pirfident , en meer ande- 
ren, op Batavia zeer reddeloos vcrfchcnen. 
Dit nu i s het alles, dat vvy van de 
Enge [fc hen hier weten tc zeggen , daar 
maar by ie voegen hebbende , dat ik , 
wanneer ik in *t jaar 171 5. aan de Kaap 
der Goede Hoope was, daar cttdykcEn- 
gdfehen , en daar onder een opperhoofd 
van Banjar Maffïn (zoo men zeide) gr zien 
heb , die men voorgaf een fchat van dia- 
manten in zeker koffertje , dat hy daar 
mede aan land gevotrt had , by zich te 
hebben* Ook kon mcndic cenigzinszieii 
aan zyn hoedde raad , dat ongemeen duur 
van , en van cm diergdyken hoedband 
met fchoonc t te enen (zoo men my berïgt 
heeft ) voorzien was; 
Hy lag by den Borigdr- Raad , Morih 
B Olieman , ne vc n s enige andere Engel- 
fchen t’huis, alwaar zy al vry gtoote fi- 
guur en maakten , cn waar by ons dm 
blykt , dat de Engelfchcn Banjar Maffia 
niet ontrent 't jaar ijoy. (gelyk I furies 
Rogm in zyn reize fol. y?i< zegt , ten 
ware hy daar by dat geval, ten t de van 
de Heer Hoogkamer voorgevallen, ver/tontj 
maar, zoo dat ai waufjyk zoo is, geïyfe 
hy zes:, vry kater verlasten hebben, 
hoewel ik veel ccr gdoovc , dat zy nog 
kater op die eiland gehande! t hebben, en 
Yt mogdyk nog wd handden , .dzoo T er 
te fchoonc wanen vallen , om dat knd 
zoo re verbaten. 
* 
DERDE HOOFDSTUK. 
Vao tien GODSDIENST op ’t Eilatfd BÖRNEO. 
Van den TT Ndicn men met ordre van den Gods- 1 
Gods I tftcnft der Bornccrs , en van de In- 
[iictiLl on gezerenen dezes eilamis fpreken zift, 
moet men zeggen dat hier dricderlet for- 
ten van Goa&dienlten , de Hddcnlchc, 
de Mohhammcdaanfdic , cn de Roomfche 
bekent zvn. 
De Heiden lelie is dcoudfte, cn die by 
de meeite Ju kaders ^ voor ui doch by de 
berglieden, geoeffent, cn tot nog toe 
onderhouden word. 
Zormnigcn van iicn bidden dc zon, maan, 
én foren , en andere weer alles, dat hen 
's morgens maat eer ll tegen komt , aU 
een Godheid aan, Zy zyn vol hygcloo- 
ve, en geven meeft allen op vogcUchrd 
cn meer andere voorree kenen van geluk 
of ongeluk, zoodanig agr, dat zy, een 
lil je is 
