Hoe 
men iti 
Tonkin 
kümt. 
De itïd 
Hcan» 
ha Imrc 
lögttC- 
Tyieo, 
Katsja- 
euw. 
BESCHKVVINGE 
4 
men overal zwaare dykea , om ’i water i 
in den Regentyd te lluyten , en om de 
Ry lbrclden op zyn ryd oa bewateren , 
heeft men ook water- graaften, 
( )m in Tonkin te komen , mrtet men 
de Rivier van Coetsjtentsj insop, die uit 
het Nooi der gebergte tf a 1 6 mylen bo* 
ven Katsjacuw baren oorfprong neemd , 
ft roo mende dus na 'c zuydeu toe, en de- 
welke t by zonde re monden of takken 
het ft , aan -welkers cene de Jladt Qui- 
nam legt. Men zeild de groot ft c tak 
curft 6 :i 7 mylen op , daar de gemcene 
Ankerplaats van onze febeepen plagt te 
zyn. Ontrent een myl verder plagt en 
de Engeïzen hier hun Ankerplaats te heb- 
ben, en nog zo mylen hooger heeft men 
een Üadj I lean genaamd, die al rcdclyk 
groot y en van zcoo huyzen voorzien is; 
hoewel die mcefi zeer liegt geftdd, en 
van arme lieden, Inerts SoUaaten in be- 
zetting leggende, bewoond zyn; het is 
maar een open vlek * zonder ■wallen, of 
nmurcrt , en zeer liegt van alle krjrgS' 
oor raad voorzien. 
In die Hean onthouden zich, buiten 
die Krygikeden , ook wel Chincdche 
Kooplieden , die zich ccrft in de Hoofd* 
ftad in zoo groeten getal neder quamen 
zetten, dat de Vorfl, bang voor hen ge- 
worden zyndc, goed vond , hen die Itad , 
te ontzeggen , waar na zy zich herwaarts 
na Hean, en daar ontrent, begeven heb- , 
ben }. ook woo n en 'er vec/SiammerSjdic 
al medé om den handel vry her kop deze 
ftad vaaren. 
De Fran fchen en Engel fchen hebben 
al zedert veel jaaren een Ivompt oir in de- 
ze ft ad gehad * h oc wel de I aai fee n , nu o n- 
treut $3 a 34 jaaren gekden, van daarna 
de Hoofd had opgek raamt zyn. Het huis 
van den Frfhfcbcn Bifïcbop is ’t fbteiiie** 
dezer ftad. 
U e Hoofdfrad Katsj acu w ge naa m r, leg t 
ontrent mylen van de Zee af f na wel- 
ke men dfi Rivier op al mede dus met 
klccne fchep- vaartuigen gevoerd werd. 
Xy vertoond zich aan de Welt- zy de 
derUiv iLi i-maai op een vry hooger grond, 
dan de béneden-landcnf en dat zy al vry 
groot moet. zyii s kan men daar by afne^ 
me n , dat men 'er wel ^ocuo hulzen * be- 
halven cttdykc paleizen, in iiccfc. 
De mcefto geèouwcn egter ( Wcynigc 
van fteen uitgezonden:) zyn maar Lage 
Indiaan le huizen van eene verdieping , 
ma Iccmc muuren, rkic daken, en van 
een zi er flegten opfial t dog om tegen 
den brand verzekerd te zyn, hebben de 
meefte huizen een brand- vry c Godóng, 
of Pakhuis, om daar htiüiie goedtren m 
te bergen, * 
Men heeft 'er eg ter zeer Lhemne ca 
hreedc ftraateu, die, ft hoon *er hier en 
daar ook wel een Md ei flmrjen onder 
loopt , al een ïecrfraejcvertooning doen* 
Ook zyn veel der zei ven niet Sb enen, 
dog vry wat Slordig, bdfcraat idervan 
deze ft raaien is ook mee eert Wicht van, 
Soldaatcn, om de gemcene rult 5 bézet* 
Zy is mede onbemuurden open, hoe- 
wei "er om 's Konings Palcys een groote 
muur, wel van tf a ift voeten hoog, en 
by na ook zoo breed, is, die men zege 
dat zich' wel een groote myl in *t rond 
uiiftrekt. #In deze Itnd hebben wy van 
oüds hier aan de Zuid zy dé een fracje 
Logic guhadj gdyk ook de Ëngclzcn tm 
zedert in de dertig j^aren herw'aircs in 'e 
Noot den , tegen over de onze 'er mede 
een pkrgcen te hebben. 
Het land is in zich zejvcn een zeer Levep>s- 
fchoud en volkryk land, 'z geen over- ^ 
vloed van kvens -middelen heeft ^ zynde ■■ in “ ,Lr 
voor al ook een fchoon liyft-hnd. 
Mtn heefr 'er ovcrvload van Aard- en 
Boomvruchten, hoewel de cerlL daar 
merkelyk , zeden de komll der Hollan- 
ders, verbeterd zyn* 
De Boom-vrugten zyn by fid dfle de 
zelve , die men in ganfeh ludicn door 
vind, als de Cal ap pus- en Pinang vrug- 
t en, Manggas, Gojavas, Lan^4S,Lac- 
eiefen , Limoenen , en een loort van 
Oranje- Appufett, dici gdyke rk op fii- 
uvia ge geien s dog welkers weerga in 
grootte en fmaak ik nergens gevonden 
heb. De fchü is zeer dik i en ( zoo als 
ik die op Bitavia gezien heb) zeergroenj 
dog van binnen is de appel g mé geel , 
zeer Sappig, en onuytfpreckefyk lekker 
van fmank. Allcricy Picd’ing* hoornen 
zyn ook hier; ook heeft men er o\ cr- 
vloedig Moerbeziën hoornen, dog alleen 
om Zy- wormen cc voeden, De vrugt is 
een klccne foort, en werd ook weynig 
hier gevonden. 
Men heeft ’er van de Aard-vrugten 
alkrky foorten van zeer goede, en ook 
groorc gede wortelen , die de V ader-» 
landze met behoeven cc v/ykert Ook Me- 
loenen, en Wuift* Meloenen. 
Men heeft hier veel Oliftnten , in de 
boflcïi ved Pygers, ook zyn hier veel 
Buffels , Poerden , Oden en Koejen t 
Bokken , Harten , Schapen , (dog dp 
twee bat ft e weinig) Veikcns, Aapen, 
Katten, J-ïemden, Slingei\, HagcdifTcn, 
en allerky verder lndifch Ongedierte van 
Scorpioenen, lOkker hkken , Duyicnd- 
boenen, Kikvor fchen, Padden, en een 
kleine foort van' Sprinkhaanen , die zy 
voor een lekkerny eten t gdyk ook die 
fchadclykc witte Mieren» 
Het 
