BESCIIRYVÏNGE 
Schiyf- 
wyrc è 
me. 
Wjie 
ïiQ Re- 
S eereti 
:ï Kq- 
üïEgO- 
zm 
Krygl- 
nuctiï. 
opgthaald, tn ten deden al fiffendedoor 
de tanden uitgebragt werd. Schoon zy 
veel overeenkomt met die der Chince- 
zen van ichryvcn heeft, is 'er egter zulk 
een groot onderfchcid rulle hen beide die 
taaien, dat die twee volkeren tnalkande* 
reu geenzins kannen verflaan y en fchoon 
hunne Cbaraöets rnlcttcr-greepcn uiter- 
lyk dezelve in gedaante zyn* fp ft eken 
zy die egter ieder geheel anders uk ; dog 
de geleerden onder hen konnen uit de 
werken der Ghïncezcn , J * pandas , en 
drr Quttiammers ook nanitonds te recht 
raken. 
Hunne wyxe van fchryvcn isevenerns, 
als die der Chincezcn, mee een griffie ül 
penceel van boven na beneden, en dus 
van de rechter na de linieer hand gaande. 
Zy oeffenen zich nu en dan ook in de 
Landmetcry, Wiskunde, Sterrekunde, 
■Natuurkunde, en wat dies meer, hoe- 
pel hunne kenniflc iti allen dezen maar 
matig is. 
De JConing regeerd hier Oppermacht 
tig, (taande onder niemand , zodanig dat 
alles van hem afhangt. Zyn groot tic 
Mandaryns zyn gclubdcn, die hy bieren 
daar als' Landvoogden verdeeld t en die 
in die Landvoogdyen zich als kleene 
Kouingen , zee r trots en hoogmoedig , 
houden, en hun werk maar maken, om 
de arme ingezetengp , die tegen hen niet 
kikken durven, uit te mei geien 3 maar al 
Witt zy vergaderd hebben 1 0 voorden Ko* 
ning, alzQü die na hun dood hun erfge- 
naam is. 
Du Konlng houd een zeer grooten 
(laat, niet alleen van een menigte lyf- 
wagten , die op hem paffen, maar heeft 
ook een fchoonc (lal, met etcelyke hon- 
derden Pccrdcn , en wd z a 500 zwaare 
Olifanten, die alleen tot vertooning van 
zyn pragt en grootheit dienen, Ook 
houd hy doorgaans zeer veel Krygivolk 
op de been, beftaande meeft in voetvolk, 
die gcmeenclyk een zabdeu een lang roer 
van 4 voet voeren 1 maar Zy dienen be- 
ter om hunne nette wapens te vertoonen, 
dan om te vechten. Men wil, dat hy "er 
wel 100000 hier en daar door zyn Ryk 
verfpreid leggen heeft. Ook heeft hy 
ichoonc Ruyterys die fchoon c Pcrerde» s 
en fraeje Schilden hebben , en vantieriykc 
pluim ma gien voorzien zyn, 
Tot zyn Zee*magc, die in 70 of So 
Galeyen, ieder mut jo of 40 man, bc- 
(hat, heeft hy mede ccnig vafl volk in 
dien 11 , en daar over mede eenige Zee- 
hoofden. 
Gelyk nu de Tonkiudcrs doorgaans 
beleeft en vrieudelyk , voor al tegen de 
vreemdelingen , zyn , atzoo zullen zy ook 
zelden iemand ïccs te kort doen , ten waarc 
Jan dat deze of gernc zeer verarmde , hen 
aan deze en gcenc kleinigheden quaamtn 
ie vergrypen> dat egter de wet van *t 
land niet duld y maar na verdiende ilraft. 
Indien zich iemand met dievery te bui* 
t^n gaar, die werd na mate van dien , 
zwaar of licht, zomryds maar met het 
atkappen van een lid, Zomtyds met ver- 
lies vin zyn vinger, en, na dat de mis- 
daad is, wel van de geheels hand, ge- 
il raft. Zwaarder misdaadco werden door 
onthoofding 1 en de lichter , mee een 
aeciTcling afgedaan 5 hoewel dit alles j ui ft 
in dsc tudrc niet, als wd in onze lan- 
den, geldleed. 
Zoo de zaak, waar over iemand voor 
*i Gericht geroepen werd , van dien aard 
ïs, dat 'er een eed voor gedaan moet wer- 
4en , iiiydcn zy een hoen den hals af, la- 
ten des zelfs bloed in een kom met Arak 
loopc'n, cu die den eed doen zal, mo£t 
een kopje van deien met bloed- gemeng- 
den Arak drinken, na dat hy de zaak, 
waar over hy geroepen is, verklaard heeft 
zus of zoo te zyn. 
Brandllichteis ftcllen zy bloots hoofts 
op een llod, van ix of 1 j voeten hoog, 
drie dagen aan een, in *c heetft van de 
Zoa, te pronken. 
OverlpccHlcrs werden voor den O- 
litant j. en door den zei ven in de 
Jucfrr geworpen, en te pletteren getrec- 
dcn. * 
Zoo iemand hier komt te (Ier ven , die 
werd, van aanzie 11 zyndc r verbrand, ca 
daar na begraven ; niet op cc n gemeene 
plaats (die hier niet is) maar elk op zyn 
eygen erf y en een maand daar na werd 
'er een groot maal, aart de vrienden des 
overlcedcncn , op zyn graf gegeven On- 
trent deze begravCnis zyn ook altyd deze 
en gcenc Prieftere, al was het maar nni 
te zien, dat de zaaken in de bchoorlykc 
ordrc nagekoomen en bezorgt werden, 
Zy hebben tot het verbranden van hun- 
ne dooden houriiapels, die wel 10 voe- 
ten in \ vierkant , en wel zy voeten hoog 
zyn* 
Dus verre nu ’t voornaam He , dat wy 
vooraf van Tonkin te zeggen hadden, 
voorgemeld hebbende, gaan wy over om 
te zien, walmeer onze Maatfc happy hier 
heeft beginnen te handelen. 
Dit mm onder den Heer Opperland- 
voogd Van Diepen zyn aanvfctjg , in wel- 
kers tyd haar Edelheden den 15 Mey 
}6$ó ee.i bedui t namen, om een be- 
zending na Tonkin te doen. 
Hier op hebben zy A°- 1657 den Koop- 
man Karei Hartiïnk, der waards met het 
Schip Grol, Örc. over Tayouan en na 
Ja- 
Beiiaci- 
pc van 'i 
Gericht 
hier. 
BegriTc? 
JUS* 
onzen 
handel 
hier bei 
Rob. 
