! 
|4 BES C II ÏV 
eer sds groore heiden by beo bekend , an- 
dere weer defe en gene Wangedrochten , 
of gevaat Jvk-: dieren verbeeldende , go 
iyk men 1 ie zelve m menigte in hunne 
Afgod* huilen en Tempels verneem d. 
Tot defen die mt hunner Afgoden heb- 
ben 'zy c*. B n groot getal Fridlers, dit- in 
dien ft, klecding, Sec. niet veel. van die 
der tvhineefenveifchilka, gelykoolt veel 
xaa ken , hunne n G ods- en Otï er ier 1 ft ra- 
l uide , daar mede ten groeten doelen 
over een komen. 
Zy hebben nok juift geen valk en ge* 
fe Ete E y den , om b u n n en C o Jsil [en tl w aar 
te nemen, maar dragen die; zorg voor, 
m dat hen uefe of gcenc by fondue noo- 
den drukken , als wanneer hen de Fric- 
tie u de offer hinde, welke zy in dat ge- 
val te doen hebben, en welke in hunne 
handen komen moer* voorfchryven t waar 
in wel ï voSrimmftc van hunnen Gods- 1 
dient! befhut, van den welken zy ook , 
zoo hing 't h en wel gaat, geen \verkccr 
wereld , gclyk zy ook geen uitzonde- 
ring van da gen maken , dan alleen, dat 
zy twee groene Feeil-tydcn hebben, 
van welke ’c eaile op hun Nieuwe-jiar, 
of wel op de eerfte nieuwe Maan van 
hun Nieuwe- jaar 5 na het midden van 
jamiory; en het tweede ontrent het be- 
gin van Jursy, na dat zy ïn Mcy hunnen 
Oegft io de fchuuren verfamek hebben, 
begint, op welk ceriïe Fcdl-zy wel een 
week of twee aan een mooi gekleed, en 
zeer vrolyk zyn» brengende dan, en ook 
op \ volgende k Fceft, al hunnen tyd met 
ticfè en gcenc fpeden door* 
Y V I N G E 
de$ ge nu. Men jaars apenbaar doenaan (eg- 
gen 1 dat zy uk zyn Ry k Stonden hebben 
te vertrekken, dat daar op ook gevolge 
is, zondes' dat men hen zede ft hier weer 
de lilkmimlle toegang gegeven heeft. 
Da huk cchvei niet bekt , dit *er 
O.ndcrrufTchcn in ItiUe dele en geene 
Pri diers gekomen zyn , ondtr welke Ikh 
mede her waards vervoerd hebben Dmt- 
ru (vs Fudti r een Napaluaan , en £m-i- 
w<d Firmtptï die hier tot A*. 1^84 den 
25? Odobu gebleven , enden 25 Decem- 
ber des ge t nc 1 de n jan s , m c r. e e ei H ol 1 ands 
Schip op Batavia gekomen zyn, 
De etrfie was ontrent $o paren in lu- 
dien, en ió hier ge weeft, eriwel 10 1 n 
jaaren daar, dat hy by dag niet dorfl re 
voorlchyn komen, en ikh dan in een 
Vaartuig ophield, befoekende "s nachts 
de Chriftcneiij om zyn dienft te doen. 
Ook had hy er alhier 8000 gedoopt. 
Hy was na Roomcu omboden, om Hch 
rb vcrani woorden* doch zeyJc eerftovar 
Siam nog cens m Macau te (uilen gaan» om 
daar de ordre van zyn Over Sic &Cc. af te 
haaien. En zulke zyn ’er waajfdiyndyk 
meer geweeft , khoori die my onbekend 1 
zyn, 
Dcrhalvcn zyn *er hier en daar noch 
wel eenigc van die Chriftenen in \ ver- 
borgen gebleven i maar indien dit uit- 
quain , zouden zy ract de dood geftraft 
werden, waarom hier nu geen andere, 
dan tic HddenfchcGodsdïenft, bekendis* 
Fan dm GODSDIENST van 
CÜETSJIENTSJ INA. 
Dt ROOMSE GODSDIENST bm\ 
De 
Roomfe. 
Schoon de Roomfche Godsdicuft hier 
weinig belang, en 'er nu hym niet 
bekend ïs, moeten wy ‘er echter 
v iipS^cg^C geen wy daar van tv ce- 
len. 
Uit den Brief van de Heer Ilenrik Ba- 
ren , aan den Heer Buihfehop op Batavia 
A 0 . i öd 3 blykt ons , dat Jkxandsr de Rhc- 
des, een Jcfuit van Avlgnon, hier A’\ 
1616 alkrcerft gekomen is * om op de 
wyfti der Roomsgc linde n hunne Lecre 
hier voort te ze eten, dat al een ige jaarna 
aan een ingang by defen JnlanJer gehad, 
hoewel dae dat op geen anderen grond 
aangenomen heeft, dan met diehoopc , dat 
hen die njeiAvc Godsdieoft gelukkiger 
dan de Hcidcnichc m:ikcn zouden maar 
toon zy btTpcurd hebben, dat zy mccfl 
arm waren, eu arm bleven, en dat hen 
zelf ook meer plagen, dan wel bevorens, 
ovcyquamcn , hebben de Tonkindershen 
iedere AA idiS^ niet alleen beginnen te 
vervolgen } maar den Konirtg heeft alle 
de Jduiten jCn de verdere Chnft enen , die 
\ mee hen houden , den if September 
1 
Wat den Gadsdicrift van dievanCoe* Vm üt& 
Tsjïentsjina betreft, die vcrfchtid in den G op- 
grond niet van die der Ton kind ere , of 
de tlridcfLiche, aelyk zy ook even de isiïcturjt" 
zelve foorc van Tempels, Pricflers, Fee- uk 
ilcn , Plei. htigheden , en H, dagen hebben. 
Maar buiten defc is ook cenige ja aren 
herwaards de Roomfche Godsdien lt daar 
ingevoerd, hoewel dit mee ft in der ftil- 
te, en puft zoo openbaar niet ichynd te 
gcfchiedcn* 
r rcn tyde dat onfc Schip breuk ei 3 rfgen 
van 't Selyp den Ar ion hier ouamen , 
vonden zy hier cenige Franlchc en ande- 
re Priefters, ondtr welke my dei’e met 
naamc voorkomen : Pkrre de thuis 7 Pau- 
hi s Stnm me nt , ( ie Foc aan 1 1 Hof ) / van- 
ei fan Cadefrc- y , (te T leun) Anima de Fat 
' Care lias , (te Fa y toe ) Pittre de Fkury , 
(de vyfde Franfche PticJlcrjdk hier quara) 
Nicoiaat Tohntimn , Pater Anth&nia (die 
ftch ie Foc aart *t Hof meeft oot hield) 
en Pater Erna mud. 
Door den yver defcr Pridlerszyn daar 
( zuo zy voorgeven , en ook den on- 
icn gcbletkcti is) al zeer veel Chrifteneu 
op hunne maniere gemaakt, die ook 
al 
