199 
bestaat het noordelijk en westelijk gedeelte dier provincie uit lioogc 
kleigronden; terwijl het midden, in eene rigting van het Noordoosten 
naar het Zuidwesten, wordt ingenomen door eene breede strook lage, 
meestal veenaehtige gronden, waarin uitgestrektc mecrcn, plassen, 
wateren en rietvelden zijn gelegen en waarin hier en daar booge 
zandruggcn dringen uit het Oosten en Zuidoosten , w'elk laatste , even 
als het Zuiden, uit zandgrond bestaat en uit heidevelden, die beide ten 
deele met bosschen bezet zijn. 
Voegt men hierbij de beide tot dit gewest beboerende eilanden 
Ameland en Schiermonnikoog met hunne duinen en vlakke stranden, 
dan is het duidelijk, dat Friesland niet uitsluitend is eene zeepro- 
vineie , zoo als Zeeland , Noord- of Zuid-llolland , noch eene landpro- 
vincie, zoo als Drenthe of Noord-Brabant, maar dat het het karakter 
van beide bezit. 
Onderzoek leert dan ook, dat de vogelfauna daarvan den stempel 
draagt. 
Wij gaan hier met stilzwijgen voorbij de groote menigte van zee-, 
strand-, moeras- en w^atervogels, die op hare jaarlijksche reizen die 
provincie bezoekt, en de ontelbare scharen van eenden en plevieren, 
wier rijen door het vangen van duizenden niet schijnen gedund te 
kunnen worden, maar wijzen alleen op die soorten, welke er hare 
broedplaatsen hebben gevestigd en alzoo gerekend kunnen worden 
er te huis te behooren. En dan vinden wij, om slechts eenigc voor- 
beelden te noemen, de Groote Stern [Slerna cantiaca), op bet strand 
van Ameland, de Manlelmeeuw [Larus marinus), de Zilvermeeuw {Larus 
argentatus), de Bergeend {Anas ladorna) en de Slrandplevier {Charadrius 
eanlianus), op de duinen aldaar en op Schiermonnikoog broedende. In 
het midden der provincie broeden, behalve ontelbare Kievieten, Grut- 
to’s, Tureluurs en Kemphanen, de Watersnip (Scolopax gallinago), de 
Groote Wulp [Numenius arquata), de blaauwc Kuikendief {Circus cyaneus) 
en het Baardmannetje (Parus hiamnicus), ja zelfs heeft zich daar eene 
kolonie van Wilde gansen (Anser cinereus) gevestigd , iets , waarvan in 
ons vaderland geen tweede voorbeeld is aan te wijzen. In het ooste- 
lijk en zuidoostelijk gedeelte eindelijk heeft het Korhoen (Telrao tetrix), 
die eigenaardige figuur van de Drentsche heide- en veenveldcn, zjjne 
voorposten vooruitgeschoven, die in de gemeenten Upslerland cn Oost- 
stellingwerf zelfs vrij talrijk zijn te noemen ; terwijl men aldaar , als 
ook in Gaasterland, de Spechten, den Havik [Astur palumbarius) en den 
Boschuil- [Strix aluco), broedende aantreft; vogels, wier bestaan aan 
bosschen schijnt verbonden te zijn. 
