539 
p. 58, fig. l* **) »' De Selïs, p. 223. n». 4a cn p. 224. Cuv. Val. 
IV, p. 3Ö2 (481), tab. 98, fig. 1; p. 3(51 (493), lab. 98, fig. 4. 
Bloch, II, p. 79, tab. S5, fig. 5. 
Deze soort *) is vrij menigvuldig in ons gcheelc land , in kana- 
len, slooten, plassen en in het algemeen in de meeste zoete 
wateren, doch in vijvers, beken *‘) en groote rivieren in min- 
der aantal; zij is zeer algemeen, vooral van Januarij tot Maart 
*) Van de driedoornige stekelbaars komen in verschillende streken meer of min- 
der afwijkende individu’s voor, die door eenige dierkundigen onder verschillende 
namen als zoovele soorten onderscheiden zijn , on zich kenmerken door een kleiner 
of grooter aantal pantserschilden waarmede de zijden van het ligchaam bedekt zijn ; 
deze droegen de namen van irachurus, semiarmatus , semiloricatus , leiurus en gym- 
nurus. 
Gasterosieus trachurus, C. V. heeft do zijden van don romp geheel met pant||er- 
schilden bedekt. Door Ilolandre nabij St. Avold in de Moezel ^vaargenomen (De 
Selys). De honderdtallen van voorwerpen welke ik uit ons land gezien heb, be- 
hoorden grootendeels tot dezen vorm. 
Gasterosieus semiarmatus, C. V. heeft de zijden van den romp slechts van de 
eerste doorn tot aan de zachte rugvin met 12 k Lü pantserschilden bedekt. 
Gasterosieus semiloricatus, C. V., welke geheet overeenkomt met semiarmatus, 
doch met 22 k 23 [(antsersehilden vooi-zien is. 
Gasterosieus leiurus en gi/mnurus, C. V., die op den romp 10 of minder pantser - 
schilden heeft, zoodat dikwijls slechts het voorste gedeelte er mede bedekt is. De 
Selys vermeld, dat de door hem in België gevangen voorwerpen tot dezen vorm 
behoorden; in Holland vond ik meermalen voonverpon met 10 en met .5 schilden. 
Sommige schrijvers namen 2 soorten aan, de eene met pantserschilden: trachurus 
en als variëteiten van deze : semiarmatus en semiloricatus , de tweede zonder pantser- 
schilden : leiurus. 
Bij een groot aantal individu’s vindt men allerlei overgangen ; van de nieuwere 
schrijvers nemen vele dan ook slechts e'éne soort aan; onder andoren heeft Thomp- 
son in de Annols of Natural History, April 1861, lütvoerig betoogd, dat deze soorten 
slechts toevallige variëteiten zijn. 
Nog zijn twee andere vormen, verwant aan G. neuleatus ondersch orden, welke 
met meer regt tot afzonderlijke soorten kunnen gobragt worden; de eene: Gasteros. 
teus brachyeentrus , C. V. welke in hot noorden van Ierland en in Oostenrijk rs 
waargenomen, grooter wordt en de doornen korter heeft, doch overigens geheel op 
leiurus gelijkt (Cuv. Val. IV, p. 365 (499), tab. 98. fig. 2; Heckel und Kner, 
p. 41 fio-. 17- Yareell, II, p. 88, fig.); de tweede: Gasterosieus sptmdosus, 
Yarrell en Jenyns s. G. telracanlhus , C. V.. die in Engeland cn Schotland 
is waargenomen en 4 rngdoornen heeft (Cuv. Val. p. 366 (500); Yarrell, I , 
P. 89 , fig.). 
**) De opgaaf van Bennet en Olivier, dat zij zeer veel in kleine heekjes voor- 
komt, is onwaar (Faima Belg. p. 44). 
57 
