11 
al naar den aard van het metaal, denkbaar zijn, zullen wij in het 
volgende de te verwachten evenwichlen bij een enkel metaal, nl. 
ijzer behandelen. Soortgelijke beschouwingen gelden, mutatis mutan- 
dis, ook voor andere metalen. 
Aan het ternaire stelsel Fe — C— O liggen 3 binaire stelsels ten 
grondslag, n.1. C — O, Fe— O en Fe— C. 
Het eerste is reeds in 1864 door St. Claire Deville 1 ) bestudeerd 
en later door Boudouard 2 ), Mayer en Jacoby 3 ), Rhead en Wheeler 4 ) 
nauwkeuriger onderzocht. De verhouding der beide oxyden CO en 
C0 3 in een gasmengsel, dat met koolstof in evenwicht is, is daar- 
door thans met vrij groote zekerheid bekend. 
De stabiele oxyden van ijzer zijn Fe 2 0 3 , Fe 3 0 4 en FeO. De eerste 
twee vormen zeker aparte phasen. Tusschen Fe 3 0 4 en FeO zou 
echter, blijkens een jonger onderzoek van Hilpert en Beyer 5 ), men- 
ging in vasten toestand mogelijk zijn. Wij zullen deze mogelijkheid, 
die bij de onderzoekingen in het ternaire stelsel met koolstof geen 
bevestiging heeft gevonden, 8 ) buiten beschouwing laten. 
Over het stelsel ijzer-koolstof zijn sinds 1900, toen Bakhuis Rooze- 
boom 7 ) zijne inzichten daarover publiceerde en het eerste verklarend 
smeltpuntdiagram gaf, tal van verhandelingen verschenen, zonder 
dat echter volkomen eenstemmigheid in de opvattingen werd bereikt. 
Speciaal over de vraag of ijzercarbid, Fe 2 C, een stabiele dan wel 
een metastabiele verbinding is, is verschil van opinie geweest. 
Bakhuis Roozeboom nam haar als stabiel aan beneden 1000° en in 
overeenstemming daarmede vond E. D. Campbell 8 ) uit thermische 
bepalingen een positieve vormings warmte. Charpy, Benedicks, e.a. 
hebben echter betoogd, dat cementiet melastabiel moet zijn, welke 
opvatting door de proeven van Royston 9 ) bevestigd zijn. Bovendien 
hebben de latere metingen van Ruff en Oersten 10 ) geleerd, dat Fe 3 C 
endotherm is ( — 15,1 cal.). Wij mogen dus als vrij zeker aannemen, 
D C. R. 59, 873 (1834). 
2 ) Ann. d. chirn. et d. pliys. (7) 24, 1 (1901) 
3 ) Journ. f. Gasbeleuchtung 52, 1909. 
4 ) Journ. Chem. Soc. 97 , 2178 ; 99 , 1140 (1911). 
5 ) Ber. d. D. chem- Ges. 44 , 1608 (19117. 
• 6 ) Zie o.a. V. Falcke, Z. f. Elektrochem. 22, 12 1 (1916). 
r ‘) Z. f. physik. Ghem. 34 , 437 (19107. 
8 ) Journ. Iron and Steel Institute 59, 217 (1901). 
9 ) Journ. Iron and Steel Institute 1, 166 01897). 
10 ) Ber. d. D. chem. Ges. 45, 63 (1912). 
