9 
vlaktespanning rechtstreeks kennis te nemen. Haar waarde voor de 
zuivere stoffen biedt in de reeksen voor ons geen bijzonder belang. 
De verlagende werking op water echter wel. Arts H. R. Knoops 
had de goedheid dit voor de vetzuurrreeks na te gaan. 
Reukkracbt en laadvermogen, de eigenschappen, die wij onderling 
willen vergelijken, hebben in de vetzurenreeks, waaromtrent onze 
kennis het meest is voortgeschreden, met elkaar gemeen, dat zij, in 
de lagere termen omhoog gaande, eerst aangroeien, op een bepaald 
punt een maximum bereiken en dan weer afnemen, om ten slotte 
te verdwijnen. Dit laatste punt, dat, waar de eigenschap ophoudt 
te bestaan, ligt voor den factor, die onze beide eigenschappen, naar 
ik vermoed, domineert, de verlaging der oppervlaktespanning van 
water, zeer ver weg, want myristinezuur verlaagt de oppervlakte- 
spanning nog zeer duidelijk (het doet de kam ferbe weging ophouden 
en heeft tot verzadigings toe aan water toegevoegd een druppelgetal 
van 60, wanneer zuiver water 51 heeft), maar het geeft geen ladings- 
verschijnsel en is tevens reukeloos. Niet onwaarschijnlijk hangt dit 
met zijn gemis aan vluchtigheid samen. Of echler van de beide te 
vergelijken eigenschappen het ladingsverschijnsel dan wel de reuk 
verder in de homologe reeks reikt, kan ik niet beslissen, daar ik 
over geen hoogere termen dan het caprylzuur kon beschikken en 
deze term nog beide vertoont. De verst ruikbare term is volgens 
Passy het laurinezuur. 
Het maximum effect wordt voor de twee eigenschappen niet bij 
hetzelfde ordegetal aangetroffen. Voor de reukkracht valt het bij 
boterzuur, voor liet laadvermogen bij capronzuur. Een physiologi- 
sche eigenschap kan trouwens ook nooit geheel van eenvoudig 
physische factoren afhankelijk zijn. Vluchtigheid der stof moge 
b.v. een conditio sine qua non voor reuk zijn, eenmaal in de lucht 
gekomen zijn de riekende moleculen voor hun verdere lotgevallen 
aan luchtstrooming en diffusie onderworpen. Later, in de reuk- 
spleet, is adsorptie aan een vochtig oppervlak noodzakelijk, doch 
talrijke klieren doen de chemische samenstelling van het vochtlaagje 
en daardoor zijn oppervlakteeigenschappen afwijken van die van 
zuiver water. 
Eindelijk is het vasthechten der riekende moleculen aan de ruik- 
haren wel een voorwaarde tot inwerking, maar het effect, dat zij 
zullen uitoefenen, wordt niet uitsluitend door de mate van adsorptie 
bepaald. Het is reeds opmerkelijk genoeg, dat de gang van de 
lijnen in algemeene trekken zoo groote verwantschap tusschen laad- 
vermogen en reukkracht aan het licht brengt. 
Een scherper quantitatieve beoordeeling van het ladingsverschijnsel 
