66 
Op de excursie was de invloed van beide stoffen bij kleine concen- 
traties gunstig. Bij grootere coneentraties nu eens gunstig, dan weer 
ongunstig. 
De invloed op den tonus was zoo weinig uitgesproken, dat we 
ons ook op dit punt van een oordeel moeten onthouden. 
SAMENVATTING. 
Uit deze proeven blijkt, dat er inderdaad een groot verschil bestaat 
tusschen sinus en geïsoleerde n ventrikel bij den kikvorsch; wat betreft 
de frequentie tegenover Ca Cl 2 , KCl en NaCl verhouden ze zich juist 
omgekeerd. 
Bij verhooging van de physiologische dosis zet KCl de frequentie 
aan; CaCl 2 werkt remmend. 
Bij verlaging van de physiologische dosis zet CaCl 2 de frequentie 
in geringe mate aan. Hier remmen KCl en NaCl. 
Het feit, dat krachtige onttrekking van CaCl 2 de frequentie meestal 
weer doet dalen, leidde tot het vermoeden, dat het verschillend 
gedrag van sinus en ventrikel tegenover dit zout slechts gradueel is. 
Voor KCl en NaCl werden zulke feiten niet gevonden. 
De tonus en de uitslag gedragen zich als bij den ventrikel. Ge- 
ringe verhooging van het CaCl 2 -gehalte van Ringer’s vloeistof werkt 
positief inotroop; grootere hoeveelheden werken negatief inotroop. 
De tonus wordt altijd verhoogd. 
Verhooging van het KCl-gehalte werkt negatief inotroop en ver- 
laagt den tonus. 
Vermindering van het CaCl 2 -gehalte werkt negatief inotroop; ver- 
mindert den tonus. 
Verlaging van het KCl-gehalte werkt positief inotroop en ver- 
meerdert den tonus. 
Geringe verlaging van het NaCl-gehalte werkt misschien positief 
inotroop. Sterke onttrekking werkt negatief inotroop. Waarschijnlijk 
wordt de tonus verhoogd. 
Verhooging van de osmotische drukking door rietsuiker werkt 
negatief chronotroop; een hoeveelheid ureum met dezelfde osmotische 
drukking laat de frequentie onveranderd. Hoogstwaarschijnlijk zijn 
de sinusspiercellen permeabel voor ureum. 
Verder bleek uit de proeven, dat van frequentie, tonus en uitslag 
de eerste verreweg het meest constant is. 
LITERATUUR. 
Bering. Pflüger’s Arcliiv. Bd. 161. 1915, p. 544. 
Sakai. Zeitschr. f. Biologie. N. F. Bd. 46. 1914, p. 505. 
Mines. Journal of Physiology. Bd. XL VI. 1913, p. 188. 
Lussana. Arch. di I’isiol. Bd. VI. 1909, p. 473. 
Mei 1916. Physiol. Laborat. der Rijks Universiteit te Groningen. 
