68 
bepalingen van Perrin, uitgevoerd met deeltjes van gelijke grootte, 
leverden A r =6.9 10 33 . x ) In den laatsten tijd zijn voor A T waarden 
gevonden, die lager zijn * 2 ) en dichter komen bij 6.06 10 23 van 
Millikan 3 ), welke waarde vrijwel algemeen als de meest betrouwbare 
wordt beschouwd. 
Wat de diffusie aangaat, dient opgemerkt te worden, dat de dif- 
fusieconstante van deze deeltjes zeer lastig te bepalen is wegens hare 
geringe snelheid bij gewone temperatuur. Het is Perrin dan ook 
alleen door een zeer bijzondere wijze van werken gelukt eene waarde 
voor de diffusieconstante te vinden. Bij zijne bepalingen werd gebruik 
gemaakt van de eigenschap, dat guttegomdeeltjes, zich bewegende 
in glycerine, bij botsing tegen den glaswand daaraan blijven hechten. 
De hoeveelheid deeltjes aan den wand neemt dus voortdurend toe, 
wanneer de suspensie in een vat gebracht wordt en uit het aantal, 
dat op verschillende tijden aan den wand gevonden wordt, kan de 
diffusieconstante berekend worden. Op deze wijze vond Brillouin in 
het laboratorium van Perrin de waarde N — 6.9 10 23 . 4 ) Voordeel- 
tjes van de orde 10 4 en 10 ~ 5 cM. geven dus de uitdrukkingen 1 
en 3 bruikbare resultaten. 
Met colloïdale oplossingen zijn eveneens proeven gedaan ter toet- 
sing der vergelijkingen 1 en 3. De BROWNsche beweging is 
vooral aan goudsolen door The Svedberg uitvoerig bestudeerd (TV = 
6.2 10 23 ) 5 ) en ook de diffusiebepalingen leverden waarden, welke 
globaal een zelfde afhankelijkheid van den straal vertoonen als 
verg. 3 doet verwachten. 6 ) 
Gaat men na, wat de uitdrukkingen 1 en 3 voor gewone oplos- 
singen leveren kunnen, dan blijkt, dat alleen 3 toetsbaar is en dat 
de volgende conclusies voor controle geschikt zijn : 
l e . in hetzelfde oplosmiddel is het product van diffusieconstante 
en straal van het diffundeerende molecuul constant. Men kan dus 
uit de diffusieconstanten de relatieve grootte van de opgeloste stoffen 
bepalen. Het is duidelijk, dat men hierbij alleen van toetsing spreken 
kan, indien het mogelijk is de stralen langs anderen weg te berekenen. 
b Perrin. Compt. rend. 146 e.v. Een overzicht dezer pr° even vindt men in 
de Haas — Lorentz. Die Brownsche Bewegung und einige verwandte Erscheinungen. 
Die Wissenschaft. Band 52. (1'U3). 
2 ) Nordlund. Zeitschr. f. physik. Chemie. 87. 40. (1914). 
3 ) Millikan. Phys. Zeitschr. 14. 796. (1913). 
4 ) Brillouin. Ann. chim. et phys. (8) 27 412 (1913). Zie echter Westgren. 
Zeitschr. f. physik. Chem. 89. 63. (1914). 
5 ) The Svedberg en Inouye. Kolloid Zeitschr. 1 No. 7 (1910); 2 No. 9(1911). 
Zie ook Westgren 1. c. 
°) The Svedberg. Zeitschr. f. physik. Chemie. 67. 105. (1909). 
