83 
der armeliden- (en mollusken-) larve homoloog, dan laat zich ver- 
wachten, dat wij de animale pool ook op de hersenplaat weer zullen 
vinden. Deze conclusie, door mij vroeger (1913, b) getrokken, blijkt 
bij nauwkeuriger beschouwing niet geheel juist te kunnen zijn. 
Immers een blik op de door mij toenmaals gegeven schemata van 
den bouw van annelide, amphioxus en cranioot leert ons terstond, 
dat bij de laatste niet alleen de hersenplaat door de ,,Scheitelplatte” 
geleverd moet worden, maar ook, evenals bij de beide eerste, het 
ectoderm, dat het prostomium bekleedt. De hersenplaat kan dus 
slechts uit een deel van de ,,Scheitelplate”, die ik verder topplaat 
noemen zal, ontstaan, en wel moet dit volgens bovengenoemd 
schema de aan het stomodaeum (i. c. de medullairbuis) aansluitende 
helft van de topplaat zijn, cl.i. dus de orale helft bij de armeliden, 
doch de aborale helft bij de chordaten, waar de oude mond zijn 
functie verliest en een nieuwe aan den tegenovergestelden kant 
doorbreekt. De andere helft levert dan het ectoderm van het 
prostomium, niet alleen verdraai, maar ook — doordat tijdens de 
sluiting van de hersenplaat blijkbaar te weerszijden de ectoderm- 
cellen omhoogschuiven — aan den dorsalen kant, boven de hersenen. 
Als dus de hersenplaat slechts uit de achterste helft van de topplaat 
ontstaan kan, uit dat deel dus, waar ook bij armeliden en mollus- 
ken gewoonlijk de aanleg van hersenganglien en oogen liggen, dan 
laat zich verwachten, dat de animale pool niet zoozeer op de hersen- 
plaat, als wel óp of vlak vóór den voorrand daarvan, d. i. dus de 
dwarse hersenplooi, terug te vinden zal zijn. Een blik op de vroeger 
door mij gegeven drie schemata, bovenvermeld, leert dan ook zonder 
meer, dat er alle reden is, de animale pool ter hoogte van den 
neuroporus der Cranioten terug te verwachten. Dit experimenteel 
aan te toonen, zou niet alleen a. h. w. een proef op de som op 
mijn theorie leveren, die langs een geheel anderen weg tot deze 
conclusie geraakte, maar zou ook hen, die aan dergelijke theorieën 
weinig waarde toekennen, omdat het al zoo lang geleden is, sinds 
de vertebraten ontstonden en er niemand bij geweest is, en die de 
anatomie en embryologie dan ook maar liefst weer terug zouden 
zien keeren tot het opstapelen van feitenmateriaal, zonder behoefte 
te voelen zich daarbij ook iets te denken, tot de erkenning moeten 
brengen, dat een dergelijke theorie toch ook nog wel eens tot iets 
goeds kan voeren, gelijk hier tot de erkenning van een nieuw .. . feit: 
de betrekking tusschen animale pool en hersenplaat bij Cranioten. 
De kikkereieren werden door mij in het 4- of 8-cellig stadium, 
na van de omringende gelei ontdaan te zijn, in een bakje met water 
en watten onder zwakke microscoopvergrooting met de punt van de 
6 * 
