92 
van de medullairbuis uit het stomodaeum der anneliden volgt en 
die bij amnioten zeer fraai aan den dag treedt. Evenals bij anneliden 
de aanleg van het stomodaeum (Wilson, 1892, Delsman, 1916), zoo 
ligt ook bij vertebraten de aanleg der medullairbuis (zonder de hersen- 
plaat) als een halvemaan om den voorrand van den blastoporus. 
De grootste breedte van die halvemaan neemt tijdens de sluiting 
van den blastoporus voortdurend toe en wordt tenslotte tot de 
lengteas van de medullairplaat. Verschillende prikproeven werden 
door mij ook tijdens het sluiten van den blastoporus gedaan, die ik, 
daar zij tot geen resultaten, afwijkend van die mijner voorgangers 
Assheton, 1894, Morgan en Umé Tsüda, 1894, Eycleshymer, 1898, 
Wii jSON, 1900, King, 1902, leidden, hier niet nader vermelden wil, 
maar die bovenstaande voorstelling steunen. 
Dat wij in het sluiten van den blastoporus de gastrulatie der 
chordaten voor ons hebben, zal voor ieder, die zich met het gas- 
trulatieproces bij verschillende groepen van evertebraten bezig ge- 
houden heeft, aan geen twijfel onderhevig zijn. Toch moet ik er 
nog even den nadruk op leggen, daar omtrent de vraag, wat eigen- 
lijk de gastrulatie der chordaten is, in den laatsten tijd, ook in ons 
land, meeningen geuit en gehuldigd worden, die in mijn oog ten 
eenenmale te verwerpen zijn. Zoo wordt in navolging van Assheton 
(1894) door Hubrecht (1905) en Brachet (1905) de opvatting ver- 
dedigd, dat de gastrulatie (in den vorm van delaminatie) al afge- 
loopen zou zijn bij het eerste optreden van den blastoporusrand en 
dat de sluiting van den blastoporus — door concrescentie volgens 
de beide laatsten — niets meer met de gastrulatie te maken heeft, 
doch volgens Hubrecht overeen zou komen met het dichtgroeien 
van de mondspleet van een actinie (theorie van Sedgwick-Lamère). 
Voor dit proces wordt de naam notogenese ingevoerd, en de blasto- 
porus heet voortaan notoporus. Bij eenige landgenooten van jonger 
generatie (Boeke, 1907, De Lange, 1907, Ihle, 1913) hebben deze 
benamingen en begrippen van den kortelings overleden nestor der 
Hollandsche embryologen ingang gevonden. Gelijk reeds vermeld, 
kan ik deze en andere opvattingen van Hubrecht, hoe geestig daarin 
vaak ook de aan Lwoef, Hertwig, Van Beneden en anderen ont- 
leende denkbeelden met elkaar gecombineerd zijn, niet aanvaarden, 
al ware het alleen reeds omdat niets mij vóór en alles mij tegen 
concrescentie schijnt te pleiten, terwijl bovendien thans voldoende 
aangetoond is, dat volstrekt niet de heele medullairplaat, gelijk 
Brachet, of wel het epichordale deel daarvan, gelijk Hubrecht aan- 
nam, op de plaats van den blastoporus ontstaat. Mijn eigen opvat- 
ting omtrent het gastrulatieproces der anamnia blijkt voldoende uit 
