J 08 
In punt 2 zijn de regulatiês van de vermoeieniswerkingen door 
de compensatorische processen na het ophouden van den vermoeienis- 
prikkel geformuleerd. 
Punt 3 drukt de relatieve duurzaamheid van deze compensato- 
rische processen na de plaatsgevondene ontspanning uit. 
Punt 4 geeft aan, dat de gevolgen der vermoeienis afhankelijk zijn, 
niet slechts van den duur der vermoeienis, maar ook van den oor- 
spronkelijken stationairen toestand van het oog, die door de inten- 
siteit van het flikkerende licht geschapen wordt. 
De vergelijking van de drempelwaarden na de vermoeienis en na 
de lichtadaptatie, toont dienovereenkomstig een principieel verschil 
tusschen beide toestanden. De lichtadaptatie is een stationaire toestand 
van het oog, die eene constante hoogte van de prestatie bepaalt. Is 
deze toestand eenmaal bereikt, dan is hij indifferent tegenover den 
tijdfactor. De vermoeienis daarentegen roept een verloop te voor- 
schijn, nader uitgedrukt, een toestandsverandering die uit twee 
antagoi istische momenten bestaat, welke in een wetmatige wijze van 
den tijdfactor afhankelijk zijn. 
Uit de controleproeven, waarin eene constante pupil lenwijdte 
verkregen was geworden, volgt, dat de in onze kurven weergegeven 
verandering van de drempelwaarden niet op eene verandering van 
de lichthoeveelheid terugvalt, welke met het reflektorisch vernauwen 
en langzamerhand wijder worden van de pupillen bij de sterke 
prikkeling tezamenhangt. Evenzoo is ook de verandering van de 
helheid der omgeving van de flikkerende vlakte zonder invloed. (Deze 
verandering wordt steeds veroorzaakt door de intensieve, langzamer- 
hand verdwijnende nabeelden van den vermoeiingsprikkel). De over- 
eenkomstige controle heeft n.1. getoond dat in eene en dezelfde reeks 
van proeven, i°. evengroote drempelwaarden zijn te verkrijgen, zoo- 
wel bij aanwezigheid van de nabeelden, alsook bij hun daarna 
volgend verdwijnen. 2°. Twee op elkaar volgende drempelwaarden 
kunnen eene regelmatige stijging van de prestatie aan wijzen, ook 
dan, wanneer dezelfde subjectieve intensiteit van de nabeelden gecom 
stateerd wordt. 3°. De verzwakking of versterking van de subjec- 
tieve intensiteit van de zichtbare nabeelden (bereikt door een 
bijpassende verandering der belichting van het scherm om het flik- 
kerende gat) blijft zonder invloed op den vorm van de verloopskurve. 
Uit het veelomvattende probleem van de natuur der gezichtsver- 
moeienis bleek mij, dat voor eene concrete experimenteele beant- 
woording in de eerste plaats de vraag geschikt is : waar is de plaats 
van de vermoeienisprocessen? Is zij perifeer, centraal of beide? 
Om de beantwoording te benaderen, heb ik de volgende methode 
