109 
toegepast: Twee verloopskurven verkregen met monoculaire bepa- 
lingen aan hetzelfde oog, worden met elkaar vergeleken. Bij de één e 
wordt hetzelfde oog vermoeid, waaraan de drempelbepalingen uitge- 
voerd werden (directe inwerking), bij de andere reeks daarentegen 
de vermoeienisprikkel op het andere oog toegepast (consensueele 
inwerking). 
De onder constante adaptatie van het niet vermoeide oog voorge- 
nomen proeven, vertoonden het beeld in tabel II (p. 1 10) weergegeven. 
De resnltaten kunnen in de volgende regels samengevat worden : 
1. Er bestaat eene consensueele vermoeienis van het oog. 
2. De eerst optredende daling van de prestatie is grooter bij de 
directe vermoeienis dan bij de consensueele. In de onderzochte gren- 
zen der lichtintensiteiten is deze verhouding onafhankelijk van de 
helheid van het flikkerende gat, zoowel als van den duurder vermoeienis. 
3. De norm wordt bij de directe vermoeienis meestal iets later 
bereikt, dan bij de consensueele inwerking. 
4. Tot aan den norm verloopen beide kurven tamelijk gelijk. 
5. Dan echter komt het wezenlijk verschil te voorschijn, dat de 
directe vermoeienis de bekende overcompensatie meebrengt, wat bij 
/ 
de consensueele prikkeling in de onderzochte grenzen niet is voor- 
gekomen. 
Punt 2 en 3 laten zich samenvatten tot de stelling, dat de directe 
prikkeling van het oog grootere vermoeienis veroorzaakt dan de 
consensueele. De verklaring daarvoor zou te zoeken zijn in de voor 
de hand liggende omstandigheid, dat in het geval van de consensu- 
eele inwerking slechts een centrale component van de vermoeienis 
voorhanden is, terwijl er bij de directe prikkeling nog het verbruik 
van de stoffen bijkomt, die in het geprikkelde oog zelf, dus perifeer, 
gelegen zijn. 
Bij deze onderstelling van twee componenten der optische ver- 
moeienis kan men punt 5 als volgt interpreteeren : De uitwerkingen 
van de overcompensatie zijn in de eerste plaats kenmerkend voor 
de restitutie van de perifere sensibele stoffen, omdat deze over- 
compensatie slechts bij de directe prikkeling voorgekomen is. 
Het spreekt van zelf, dat het nog de vraag blijft, of niet bij 
kleinere intensiteiten van vermoeienis ook de directe prikkeling geen 
overcompensatie medebrengt, en of niet bij grootere intensiteiten 
daarentegen ook de consensueele prikkeling zulke effecten veroor- 
zaken kan. 
Ten slotte vergelijke men de overeenkomstige verloopskurven van 
de directe prikkeling bij de binoculaire en monoculaire bepalingen. 
Wij kunnen daarbij de diepere daling der drempelgetallen onder den 
