125 
nauwkeurig mogelijk te moeten weergeven. Het kan zijn nut hebben 
er op te blijven letten, dat de mogelijkheid van een verbreeden extre- 
miteit-aanleg bestaat. 
In 1910 meenden ook Winkler en van Rijnberk hiervoor aan- 
wijzingen te vinden bij hun onderzoekingen over de dermatoombe- 
dekking van den achterpoot bij honden. 
Physiologie. — De Heer van Rijnberk biedt eene mededeeling 
aan van den Heer Th. Wassenaar: ,, Het tastzinbedrog van 
Aristóteles” . (Uit het phy si o logisch laboratorium der Univer- 
siteit van Amsterdam). 
(Mede aangeboden door den Heer Zwaardemaker). 
Worden twee vingers bv. wijs- en middelvinger, over elkaar heen- 
geslagen zoodat* de in normale stand van elkaar afgewende vlakken 
naast en tegen elkaar komen te liggen, (Fig. 1) en beweegt men 
dan één klein voorwerp tussen de gekruiste vingers, dan voelt men 
twee voorwerpjes inplaats van één. 
De verklaring die meest algemeen aan dit bedrogs verschijnsel 
gegeven wordt komt op het volgende neer : de vingervlakken bevinden 
zich vanwege de kruising in een ongewone stand. De ervaring 
heeft nu geleerd, dat bij normale stand der vingers steeds twee 
voorwerpjes nodig zijn om deze van elkaar gescheiden vlakken 
gelijktijdig te prikkelen. Gevolgelik zal bij kruising der vingers, 
wanneer deze vlakken door één voorwerpje kunnen worden aan- 
geraakt, twee voorwerpjes gevoeld worden. 
De oorzaak ligt echter m.i. wat dieper. Zekerlik zal men bij de 
verklaring rekening moeten houden met de ervaring, daar toch 
algemeen wordt aangenomen, dat alle zintuigelike waarnemingen, 
zo al niet door de ervaring aangeleerd, dan toch wel geschoold zijn. 
Dat men met twee ogen één voorwerp ziet, is het werk van de 
ervaring. Door middel van twee beelden heeft men één optiese 
waarneming leren krijgen, doordat die beelden bij bepaalde stand 
van de ogen steeds op dezelfde plaatsen van de retina werden afge- 
beeld. Deze „ervaring” dankt echter zijn waarde alleen daaraan, 
en vindt zijn ondergrond alleen daarin, dat die plaatsen tot l 'corres- 
ponderende punten geworden zijn. 
Het krijgen van één waarneming uit meer dan een prikkel, in 
het geval van de ogen dus twee, hangt dan ook ten nauwste samen 
met de bewegelikheid van de delen van het orgaan ten opzichte 
van elkaar. De beweging van de ogen geschiedt zodanig dat de 
/ 
