132 
in snelle variatiën van den bloeddruk, die te zamen zouden gaan 
niet de systolen van het hart. Dit ligt onder ondoorzichtige weefsels; 
maar men vindt op de pooten enkele plekjes, waarvan de tegumenten 
doorschijnend genoeg zijn, om er den bloedsomloop doorheen te 
kunnen waarnemen ; men bemerkt in de oppervlakkige deelen van 
het orgaan, tusschen de spieren, vertakkingen van den centripetalen 
stroom, waarin de bloedlichaampjes bij stootjes vooruitglijden, die 
isochroon met het onderzochte rythme zijn. 
De beschouwing van den bouw van het bloedstelsel (fig. 1) ver- 
klaart de oorzaak van de waargenomen verschijnselen, en voornamelijk 
van het neergaan van het achterlijf, als het hart zich samentrekt. 
Ik vind er voor twee factoren: 1. de strekking van de gebogen 
aorta, onder den invloed van den hoogeren inwendigen druk; 2. 
een andere, die van de pericardiaal holte afhangt: bij de hartsystole 
vermindert de bloeddruk in deze ruimte en daardoor wordt deze 
gebogen buis krommer. 
Deze beide factoren werken te zamen op de wanden van het 
achterlijf door middel van de ligamenten, en doen het achterlijf 
neerdalen ; de richtingen van de ligamenten geven zelfs, mijns in- 
ziens, aan, volgens welke lijnen de verschillende afdeel in gen van 
het centraal bloedsorgaan aan het tegument trekken. 
Maar de bewegingen van het achterlijf, die met de hartsystole 
gepaard gaan, zijn ingewikkelder. 
1°. Een groep haren, op het middengedeelte van den rug gelegen, 
verplaatsen zich niet evenredig, zooals dit zou geschieden bij een 
eenvoudige medebeweging met de algemeene rotatie van het abdomen : 
zij ondergaan een rythmisehe slingerbeweging, welke slechts kan 
ontstaan door eene bizondere deformatie van het veld, waarop zij 
zijn ingeplant. Deze deformatie bestaat in eene rythmisehe inzakking 
van het beschouwde gedeelte, die met het neergaan van het achter- 
lijf in zijji geheel samen gaat. Zij is veroorzaakt door eene spanning 
in de ligaments épicardiques (vooral 3 tot 9), die gepaard gaat met 
de systole van het werkzaamste gedeelte van het hart. 
2°. De streek van de mediane dorsale lijn, die geheel van voren, 
vlak boven den steel ligt, wordt bij elke beginnende pulsatie (als 
het achterlijf daalt), om ongeveer millimeter naar voren ge- 
stooten : bij het begin van de algemeene contractie der bartbuis, 
treedt daar een kortstondige opzwelling van het vat door de bewe- 
ging van het bloed op. 
3°. De buitenwand der longen toont ook zeer geringe schomme- 
lingen en zakt met elke systole naar binnen : een verschijnsel dat 
eene daling van den bloeddruk onder deze streek aanduidt. 
