141 
snelheid 548.1, bij B en D open 553.6. De halve som van deze 
waaiden is 550.8. Daar bij de waarneming van de interferentie- 
banden niet van een nulstand werd uitgegaan, maar de totale ver- 
plaatsing na omkeering van den stroom werd gemeten, moet deze 
aan 550.8 evenredig zijn. 
Nu heb ik vroeger aangenomen v max = 553.6 em./sec. We krijgen 
dus nu voor.de snelheid v max eene waarde die op 7 S °/ 0 na overeen- 
komt met de waarde, die wij in onze Mededeeling II bezigden en 
waarmede eene uitstekende overeenstemming tusschen de proeven 
en de formule met den dispersieterm werd verkregen. De afwijking 
tusschen de beide met elkaar in strijd zijnde formules bedraagt 5 °/„ 
voor de golflengte van 4500 A°.E. zoodat ook wat de absolute phase- 
verschillen betreft liet resultaat van Mededeelingen II en IV geheel 
ten gunste van Lorentz’s theorie blijft. 
Met de direct gemeten v max is dus de vergelijking van theorie en 
waarneming al zeer eenvoudig geworden. Eene afzonderlijke bepa- 
ling van <p — v/ v wordt vermeden. Intusschen kan men nu 
achteraf nog weer eens uit v 0 = 465 cm. /sec., die bij 2.14 Kg./cm 2 
druk was gevonden, en v max — 550.8, <p berekenen. Men vindt dan 
0.844. Die waarde is voor de beweging in onze buizen slechts een 
gemiddelde, dat verder geen physische beteekenis heeft. Naar den 
loop der krommen te oordeelen in Fig. 2 en Fig. 3 zal in zeer 
lange buizen <p een eindwaarde aannemen die 1 a 2°/ 0 lager ligt 
dan 0.844. 
In de formule voor de theoretische verplaatsing der interferentie- 
strepen moet dus in het vervolg in plaats van het produkt v max ■ l 
l 
geschreven worden ^Jv max • dl, waarbij dan v max een functie van den 
o 
afstand tot het begin der bewegende vloeistof kolom is. ( 
