150 
Wij zullen zelfs gelegenheid hebben te constateeren, dat waar in 
verbindingen als TeCl 4 en TeCl 2 de beschaduwende werking gaande- 
weg afneemt, de waarde van \/ ajc reeds zal toenemen. Zoo heeft 
]/ajc bij TeCl 4 de normale restwaarde 9. Maar bij TeCl 2 zal V ajc 
reeds tot de waarde 13 zijn gestegen. De niet verzadigde valenties 
doen derhalve reeds hun invloed gelden. Worden nu echter ook de 
laatste chlooratomen weggenomen, zoo stijgt de aantrekking van het 
Tellurium nog meer, en bereikt de waarde 26. 
Dit zelfde merkwaardige verschijnsel zullen wij bij alle metalen 
terugvinden; de buitengewoon hooge waarden van smeltpunt, kook- 
punt en kritische temperatuur bij vele metalen vinden dan ook hun 
oorsprong in de hooge waarden van V' a^ ten gevolge der eenatomig- 
heid, waardoor de valentie-aantrekking zich geheel vrij naar buiten 
kan doen gelden. 
Dat bij de Heliu rugroep, waar toch ook de moleculen uit slechts 
één atoom bestaan, slechts de gewone „ restaant rekking ” zich doet 
gelden, en niet de zooveel grootere valentie-aantrekkingen, komt 
natuurlijk daarvandaan, dat de genoemde edelgassen valentieloos zijn. 
Clarens, Mei 1916. 
Natuurkunde. — De Heer Lorentz biedt eene mededeeling aan 
van den Heer L. S. Ornstein : „ Zwermvonning der molekulen 
in den kritischen toestand .” 
(Mede aangeboden door den Heer Haga). 
In een vroegere mededeeling door Dr. F. Zernik E en den schrijver J ) 
werd volgens een nieuwe waarschijnlijkheidsmethode de rangschik- 
king der molekulen in de ruimte nauwkeuriger beschreven dan dit 
in de oudere beschouwing van von Smoluchowski het geval was ; 
hierdoor was het mogelijk ook in het kritisch punt zelve de opales- 
centie te beschrijven wat met de formules van Keesom-Einstein 
on mogelijk was. 
Wij gingen daarbij uit van een functie f, die op de volgende 
wijze gedefinieerd werd. Denk de ruimte in een groot aantal volume- 
elementen dV 0 dV y ... dV 2 etc. verdeeld. Laat v 0 v x v 2 enz., de afwij- 
kingen van het gemiddeld aantal molekulen in deze elementen voor- 
stellen. Dan zal de gemiddelde afwijking in het element dV 0 , wanneer 
in al de omringende elementen van de werkingsspheer de afivijkin- 
gen gegeven zijn (v 1} v 2 etc.) voorgesteld kunnen worden door: 
9 De toevallige dichtheidsafwijkingen en de opalescentie bij het kritisch punt 
van een enkelvoudige stof. Deze Versl. XXIII, p. 582, 1914. 
