457 
Bismuth de waarde 9,673 aan, voor de vloeibare 10,004 (Roberts 
en Wrightson hadden in 1882 de nagenoeg identieke waarde 10,039 
gevonden). 
Neemt men de waarde van A. en J. bij 15° C. als basis voorde 
berekening aan, dan zou A :D= 21,22, v — 94,70 . 10 - 5 worden, 
zoodat voor bjc wordt gevonden, met 
ƒ = 3,068 [1 -0,6054 X 0,0973] = 3,068 (1 -0,0589) = 2,887, 
de waarde bk — 273,4 . 10 ~ 5 , terwijl de ruim 10°/ 0 hoogere waarde 
305 . 10~ 5 werd verwacht. Of de kritische temperatuur, en daar- 
door ook y, is te laag geschat, of de dichtheid is te hoog aangenomen. 
Maar dit laatste is niet zeef waarschijnlijk met het oog op de nog 
grootere waarde bij het smeltpunt. 
In verband met de waarden van 74 en pk wijzen wij nog op een 
reeks dampdrukbepalingen van Greenwood (1910). Is [/eik werkelijk 
= 35,65 . 10~ 2 , zooals wij boven vonden, en bk — 305 . 10~ 2 , zoo 
zou uit Pk — 7*8 '• bk* volgen p Ic — 444,3 atm., log 10 p k — 2,6477. 
De dampdrukfactor F 10 der v. D. WAALs’sche form. log 10 (p / c : p) = 
= F 10 ( T k/r — 1) vindt men dus uit 
Uit 
T — 1473° 1583° 
^ 2,648 — log p 
10 (2960 : T ) — 1 
1693° 2013° 
2223° 
2333° abs. 
p = 102 257 mm. 
1 
6,3 
11,7 
16,5 atm 
zou dan volgen : 
F 10 = 3,49 3,59 
3,54 
3,93 
4,76 
5,32, 
De stijging van de waarde van F behoeft ons niet te verwonderen, 
wanneer wij bedenken dat de toestand van louter enkelvoudige mo- 
leculen niet van het begin af aan bereikt is, en dat er bij 1500° abs. 
nog zeer goed moleculen Bi 3 (of Bi 4 ) kunnen aanwezig zijn. De aan- 
trekking is dan geringer dan de eindwaarde V / ai c = 35,6 . 1 0 -2 , zoodat 
ook Tjc schijnbaar geringer dan 2960° abs. zal zijn. En hiermede 
gepaard gaat een verlaging van de waarde van F Maar toch dunkt 
ons de stijging iets te sterk, omdat volgens de formule F] c = 8y de 
waarde van F bij het kritisch punt ongeveer = 12,3 zal moeten wezen, 
d.w.z. F 10 — 5,33. En met 74 = 2960° abs. zou bij 2333° de waarde 
van F reeds = 5,3 uitvallen, en blijkbaar nog steeds toenemen. 
Neemt men 74 = 3000° abs. aan, zoo zou men de volgende waar 
den van F vinden : 
F l0 — 3,40 3,49 3,44 3,78 4,54 5,02, 
welke bij de hoogste temperaturen minder sterk aanstijgen, en 
beneden 5,35 blijven. 
30 * 
