505 
Natuurkunde. — De Heer Haga doet een mededeeling namens 
den Heer M. J. Huizinga : ,, Electrolytische verschijnselen bij 
den molybdeenglansdetector ,, . 
Bij een onderzoek naar de oorzaak van de nnipolaire geleiding 
van kristalcontacten welke in de techniek der draadlooze telegrafie 
als detectoren worden gebruikt, werd getracht het bestaan eener 
E. M. K. aan te toonen, nadat de stroom, welke deze E. M. K. had 
opgewekt, was verbroken. 
Daarvoor werd gedurende eenigen tijd een stroom van enkele 
milliampères door een kristalcontact geleid en dit, na verbreking 
van den stroom, met een galvanometer verbonden ; met gecommu- 
teerden hoofdstroom werd deze proef herhaald. Terwijl de uitslag 
van den galvanometer bij alle andere onderzochte combinaties niet 
noemenswaard was, was hij bij een molybdeenglans-koper-detector 
bijzonder groot; ook dan, wanneer de hoofdstroom slechts een deel 
van een secunde was gesloten geweest. Deze uitslag veranderde 
"zoowel van richting als van grootte met het omkeeren van den 
hoofdstroom. Een in de plaats van den galvanometer geschakelde 
electrometer wees 0,7 volt aan. Daar de gebezigde 5-cellige kwa- 
drant-electrometer een groote capaciteit heeft, was het potentiaal- 
verschil tusschen de electroden ongetwijfeld grooter. Een dergelijke 
E. M. K. kan moeilijk thermo-electrisch worden verklaard. 
Toen na meerdere proeven met hetzelfde contact zich om de 
metaalspits een klein donker vlekje vertoonde, werd de contactplaats 
gedurende het doorgaan van den hoofdstroom onder den microscoop 
met een 30-voudige vergrooting waargenomen. Zeer geschikt bleek 
het een stuk van het mineraal op kwik te laten drijven en een 
platinastift er met geringen druk op te plaatsen. Wanneer men nu 
een stroom van eenige milliampères door het contact zendt van 
MoS 3 naar Pt, dan ziet men na eenige oogenblikken, soms na een 
paar minuten, zich een kleine hoeveelheid eener donkerblauwe 
vloeistof op het kristaloppervlak vormen, waarin kleine gasbelletjes 
opborrelen. In een bepaald geval bedroeg de stroomsterkte 6 milli- 
ampère bij een aangelegde spanning van 3 volt. Daalde deze spanning 
tusschen kristal en platina beneden 1,3 volt, dan was de gasontwik- 
keling niet meer waar te nemen. Werd de spanning van 3 volt 
in omgekeerde richting aangelegd, dan bedroeg in het bovenge- 
noemde geval de stroomsterkte ongeveer 0,5 milliampère, de gas- 
ontwikkeling was minder geworden, en niet meer waar te nemen 
toen de spanning daalde tot 2 a 2,5 volt. 
Bij het contact molybdeenglans-metaal treedt dus bij het doorgaan 
33 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXV. A u . 1916/17. 
