526 
Scheikunde. — De Heer Ernst Cohen biedt een mededeeling aan 
van den Heer H. R. Kruyt: ,,Het evenwicht vast-vloeibaar- 
f/as in binaire m eng kris ta Isys temen . ’ ’ ( Vierde mededeeling). 
(Mede aangeboden door den Heer v. Romburgh). 
1. In de vorige mededeeling x ) is een onderzoek van Dr. W. D. 
Helderman en mij over het driephasen-evenwicht vast-vloeibaar-gas 
(S L Gr) in liet stelsel Bromium-Jodium medegedeeld. De driephasen 
lijn vertoonde in haar PT-projectie twee maxima en een minimum, 
een bizonderheid, die met het optreden der verbinding JBr ten 
nauwste samenhangt. Het is voor de algemeene kennis der binaire 
stelsels niet oninteressant deze evenwichten nader te beschouwen, 
te meer, omdat het optreden van twee maxima en een minimum 
ook op den smelttak van een verbinding mogelijk is, wanneer geenerlei 
mengkristalvorming plaats heeft. De onderlinge verhoudingen zijn 
daar echter zeer verschillend en, zooals hieronder blijken zal, de 
kondities voor het optreden dezer merkwaardige punten zijn eveneens 
anders. 
2. De algemeene vergelijking voor het driephasenevenwicht in 
een binair stelsel kan, zooals bekend is 2 ), aldus geschreven worden : 
T dP _ {®s — xl) Qgs — (®s — ®g) Q ls 
clT O s — ®l) Vqs — (x S —®G)V ls‘ ' 
of 
dP — 
df~ 
Qgs 
V G s - 
XS XQ 
xs — XL 
Qls 
xs 
Xq 
V 
x s 
x L 
LS 
waarin de grootheden met dubbelen phasenindex, de warmte, resp. 
de volnmeverandering aangeven, wanneer men onder konstant hou- 
den der uitwendige kondities één grammolekuul van de eene phase 
in een oneindig groote hoeveelheid van de andere oplosf; Qgs is 
dus van de orde eener sublimatiewarmte, Qls van die eener smelt- 
warmte; Qgs is derhalve in het algemeen eenige malen grooter dan 
QLS . Evenzoo is steeds grooter dan V LS en wel in de orde 
van 10 4 maal grooter. 
d Versl. Kon. Ak. A’dam, Junivergadering 1916. 
d Zie bv. van der vV aals-Kohnst amm, Lehrbuch der Thermodynamik II pg 
521 e.v. (Leipzig 1912). 
