548 
Scheikunde. — De Heer P. Zeeman biedt namens den Heer A. Smits 
een mededeeling aan : „ Over het Systeem Kwikjodide ’ ’ . 
(Mede aangeboden door den Heer Böeseken). 
Zooals reeds vroeger uitvoerig werd besproken vertoont kwikjodide 
bij verhitting een zeer eigenaardig verschijnsel, dat daarin bestaat, 
dat, nadat de roode phase bij 127° in de gele is omgezet, de stol 
tot ongeveer 188° geel blijft, doch daarna langzamerhand steeds dui- 
delijker rood wordt gekleurd, om ten slotte bij ± 255°, 5 tot een 
donkerroode vloeistof te smelten. Dit, gecombineerd met het feit, 
dat de damp kleurloos of lichtgeel is, zegt ons dus, dat bij het drie- 
phasenevenwicht vast — vloeistof — gas, wat samenstelling betreft, de 
vaste phase tusschen den damp en de vloeistof in ligt. Op grond van 
deze gegevens werd een pseudofiguur afgeleid, die met boven- 
staande feiten rekening hield en buitendien een uiterst eenvoudige 
verklaring gaf van het feit, dat bij plotselinge afkoeling van den 
damp de gele modificatie steeds het eerst optreedt. 
Toch bezat deze figuur een bezwaar, dat door mij en ook door 
anderen, werd gevoeld en er op wees, dat de opvatting nog eenigs- 
zins zou moeten worden gewijzigd. Deze moeilijkheid bestond hierin, 
dat aangenomen werd, dat boven het overgangspunt de gele rhom- 
bische mengkristallen kontinu zouden overgaan in roode tetragonale. 
Zooals in de laatste verhandeling over dit onderwerp medegedeeld 
werd, was Dr. A. L. W. E. van dek Veen op mijn verzoek met de 
kristal lographische studie van kwikjodide begonnen in de hoop, dat 
dit onderzoek het probleem nader tot zijn oplossing zou brengen. 
Dit is inderdaad het geval geweest. Door gebruik te maken van een 
bijzondere sublimeerinrichting is Dr. v. d. Veen er in geslaagd boven 
127°, 2 cm. lange kristallen van geel kwikjodide te maken en deze bij 
verschillende hoogere temperaturen nauwkeurig microscopisch te bestu- 
deeren. Daarbij is gebleken,, dat het aanvankelijk gele kristal boven 
200° volkomen geleidelijk een oranje tint begint te krijgen, die voort- 
durend duidelijker wordt, doch niet in rood overgaat, zooals vroeger 
uit het onderzoek van een groote hoeveelheid poedervormig HgJ 2 wel 
scheen te volgen. Het duidelijk oranje gekleurde kristal ging bij de 
smelttemperatuur in een donkerrooden vloeistofdruppel over. Met 
volkomen zekerheid kon hierbij worden geconstateerd, dat de kleur- 
verandering van geel in oranje volkomen kontinu is en niet gepaard 
gaat met een verandering in kristalvorm, zoodat de aanname van 
een kontinuen overgang van rhombisch in tetragonaal tusschen 127° 
en 255,5° moet vervallen. Uit dit onderzoek van Dr. v. d. Veen 
volgt dus : 
