557 
Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Supplement 
N°. 41 b bij de Mededeelingen uit het Natuurkundig Labora- 
torium te Leiden : J. M. Burgers : ,, Opmerking over de 
berekening van de Entropie-konstante door P. Scherrer” 1 ). 
(Mede aangeboden door den Heer Lorentz.) 
Het doel van de volgende regels, tot welke ik de aanleiding vond 
in eene opmerking van Dr. W. H. Keesom, is er op te wijzen: 
1. Dat indien een model volgens de quantentlieorie van een één- 
atomig gas bij afkoeling onder konstant gehouden volume pas bij 
te lage temperaturen ophoudt zich „klassiek” te gedragen, het te 
groote waarden voor de entropie-konstante oplevert, tenzij men voor 
ideale gassen bij het absolute nulpunt der temperatuur de entropie 
niet gelijk nul stelt. 
2. Dat het door Scherrer aangegeven model tot ver beneden de 
geoorloofde grenstemperatuur ideaal blijft. 
§ 1. De absolute waarde der entropie van een gas voor een 
bepaalde temperatuur T en voor een gegeven volume V kan (ïn- 
dien men voor T = 0 de entropie S = 0 stelt) gevonden worden 
door een integratie van 0 tot T, waarbij het volume steeds op V 
gehouden wordt: 
T 
u 
Splitsen we deze integraal als volgt: 
Ta T 
S = jclT ~ f jt/.T 
o Ta 
Co 
T 
(i*) 
en kiezen we de temperatuur T u zoo dal boven 7’ 0 de afwijkingen 
van den idealen gastoestand te verwaarloozen zijn. (N.B. T 0 zal in 
het algemeen van de grootte van het volume afhangen; speciali- 
seeren we echter voorloopig op V = 1 ccM. Voor het geval V < 1 
ccM. zie beneden). Hef eerste stuk van forrn. (1*) is zeker positief; 
stel dit gelijk aan t. In het tweede stuk is volgens onderstelling: 
C v — konst. — 3/2 .R, en dus is: 
S=3/2.RJgT— 3/2.R.lg r r o ^~ s = S/2.RdgT + S 0 . ... (2) 
Voor kwikdamp is de chemische konstante ca. '17 — 19 R - hieruit 
kan gemakkelijk afgeleid worden dat voor een volume V — 1 ccM. 
S 0 ca. 3 R bedraagt. 
t 
T ) P. Scherrer, Gött. Nacbr. 1916. 
