559 
De mogelijke fout in de thermodyn. waarschijnlijkheid, berekend 
uit het quotiënt der bovengenoemde volumina, beloopt dus hoogstens 
den faktor Z°> 23 , waaruit volgt dat het van E afhankelijke deel der 
entropie, hoogstens 23 % fout kan zijn. Het is echter duidelijk 
dat deze schatting van de fout overdreven is; en ook dat bij 
toename van E de fout sterk afneemt. Nemen we dus Ih nog 100 
keer grooter, dan schijnt het me toe dat de afwijkingen van den 
idealen gastoestand zonder bezwaar te verwaarloozen zijn. 
De bij E 0 = 100. 1,055. 10~ 6 = 1,055. 10 -4 behoorende grenstem- 
peratuur r l\ is gelijk aan: 0,85. 10 -12 of naar boven afgerond: 
T 0 = 10 - 1 - graad . l ) 
§ 3. Als oorzaak van het bij te lage temperaturen ideaal blijven 
van het gasmodel moet men de kleine frequentie der trillingen be- 
schouwen. Als periode voor de quantenformules zijn door Scherrer 
tijden genomen van de grootte-orde dergenen waarin een molekuul 
tusschen de wanden van het vat heen en weer loopt. Om aan- 
nemelijke waarden der entropie-konstante te verkrijgen, zou men 
naar een opmerking van Dr. Keesom bij benadering aldus te werk 
kunnen gaan: men wijst aan elk molekuul als “trillingsruimte” het 
l/jV de gedeelte van het totale volume toe *). De grootte van een 
elementaircel wordt dan, indien men voor de liggings-koordinaten de 
oorspronkelijke speelruimte behoudt, vermenigvuldigd met JS TN3 ), de 
waarden van E 0 en T 0 met N*!* — 72 . 10 14 . Voor S 0 vindt men : 
S 0 — — 13,3 . R -f- e . 
De waarde van e kan dit wel op een geschikte grootte brengen. 
1) Indien het volume V niet gelijk 1 ccm. is, blijkt de waarde van T 0 als volgt 
van V af te hangen : 
T„ ( F) = T 0 (11 . F- 2 3 / 3 = 10-12 . F-%. 
Voor de entropie bij temp. T en volume V wordt gevonden : 
S(l\ V ) = 3/2 . R . IgT + R . lg V— 8/2 . R . lg 10 - 12 + £ . 
Men komt dus tot de gewone entropie formule, echter nog steeds met een te 
groote additieve konstante. 
2 ) De bedoeling hiervan is dat als trillingstijd genomen wordt de tijd waarin de 
de gemiddelde afstand van twee molekulen heen en weer doorloopen wordt. 
3 ) Laat men nu in de formule van Scherrer voor de absolute grootte der 
Entropie de factor N! weg, en stelt hiervoor in de plaats W dan wordt Scherrer’s 
Entropie-konstante met R verminderd, zoodat ze nog iets beter met de experi- 
menteele waarden overeenstemt. 
