599 
warmten. De eerste drie waarnemingen zijn afkomstig van Stegmüller, 
de overige van Bodenstein. Deze laatste waarnemingen zijn oor- 
spronkelijk door Bodenstein samengevat in de uitdrukking: 
90.48 
In K = — — — 1.5959 In T -f- 0.0055454 7’ -f- 2.6981 . (10d) 
Deze uitdrukking is met zijn eigen waarnemingen in zeer goede 
overeenstemming. Zet men echter de waarden, welke uit deze uit- 
drukking volgen, in de graphische voorstelling log K = ƒ (T- 1 ) af, 
dan vertoont de lijn eene merkbare kromming. Dit is trouwens ook 
duidelijk uit tabel II, daar de waarnemingen van Bodenstein eene 
regelmatig veranderende afwijking vertoonen van uitdrukking 10a. 
Deze kromming is echter niet essentieel en moet aan waarnemings- 
fouten worden toegeschreven, hetgeen duidelijk hieruit blijkt, dat 
•uitdrukking 10c/ geheel in strijd is met de waarnemingen van 
Stegmüller. Zoo volgt uit 10 d voor de drie eerste waarnemingen: 
— 2.19, — 2.17 en 2.15, terwijl Stegmüller — 2.925, — 2.692 en 
— 2.416 vond. Ook hier zien wij dus, dat de rechte lijn 10 a en de 
weinig gekromde lijnen 105 en 10c alle waarnemingen beter omvatten 
dan de sterker gekromde lijn 10(5 
4. Van de gasreacties is mij geen voorbeeld bekend, waarbij de 
tweeconstantige formule 2 minder goed rekenschap geeft van de 
waarnemingen dan de meer ingewikkelde; steeds is de invloed der 
soortelijke warmten klein en wordt haar invloed door de waarne- 
mingsfouten overtroffen. Zeker zal dit samenhangen met het feit, dat 
uit den aard der zaak de algebraïsche som der soorlelijke warmten 
slechts klein kan zijn. In beide leden van de reactievergelijking 
komen immers steeds dezelfde atomen voor en alleen de verschillende 
wijze van binding kan een verschil in soortelijke warmte veroorzaken. 
Denkt men zich een evenwicht A 2 ^2 A, dan zal de soortelijke 
warmte van het tweeatomige molecuul, als er nog geen merkbare 
trilling in het molecuul heerscht, 5 X V 2 ^ bedragen, correspondee- 
rende met de drie vrijheidsgraden van de voortschrijdende en twee 
van de rotatore beweging (omwentelingslichaam). De twee vrije 
atomen hebben een specifieke warmte van 6 X 1 2 R- De algebraïsche 
som bedraagt dus : / 2 R. Zijn wij bij temperaturen, waarbij de trilling 
in het molecuul merkbaar wordt, dan komt er voor de trilling eene 
waarde tusschen nul en 2 X Vs ^ bij (voor de potentieele en de 
kinetische energie). De algebraische som zal dus tusschen l / % R 
en — Vs R varieeren. Dit kleine bedrag heeft op de chemische warmte 
zoo goed als geen invloed en hetzelfde geldt op analoge wijze voor 
de andere gaseven wichten. 
