607 
overeenstemming- met de waarnemingen. W. F. G. Swann l ) tracht 
een verklaring te vinden door aan te nemen dat de laagjes niet nit 
moleculen maar uit complexen ’ 2 ) van moleculen zijn opgebouwd, 
Hij behandelt mathematisch de electriciteitsgeleiding tusschen der- 
gelijke complexen, daarbij uitgaande van bepaalde aannamen omtrent 
de bewegelijkheid der electronen. Hij kon zoodoende de plotselinge 
sterke toename van den soortelijken weerstand, en ook den nega- 
tieven temperatuiircoëfficient der dunne laagjes verklaren. Volgens 
zijn theorie moet men verwachten dat de wet van Ohm niet geldt 
voor zeer dunne laagjes. 
Bij alle bovenvermelde onderzoekingen werd gebruik gemaakt 
van laagjes, die hetzij langs chemischen weg, hetzij door middel van 
kathodeverstuiving waren gevormd. Metingen over den electrischen 
weerstand van metaallaagjes die door verdamping zijn gevormd, 
werden door geen der onderzoekers verricht. Toch hebben de door 
verdamping verkregen dunne laagjes verschillende voordeelen boven 
de op andere wijze gevormde: 
1°. Het laagje is gemakkelijk gelijkmatig te verkrijgen. 3 ) 
2°. Volgens de kinetische theorie moet men aannemen, dat een 
metaal in moleculen en niet in complexen verdampt; deze aanname 
is ook in overeenstemming met de metingen van Knudsen 4 ) over de 
maximale verdampingssnelheid van kwik. 
Door Knudsen 5 ) is verder aangetoond dat een molecuul, hetwelk 
uit het verdampend metaal ontwijkt, bij de eerste botsing aan den 
wand blijft vastzitten, wanneer de temperatuur van den wand vol- 
doende lager is dan de temperatuur van het verdampende metaal ; 
zoodat men moet aannemen dat de door verdamping gevormde dunne 
metaallaagjes uit moleculen en niet uit molecuul-complexen zijn 
opgebouwd 6 ). 
3°. Het laagje wordt gevormd in hoog vacuurn, zoodat van het 
optreden van reacties met gassen geen sprake kan zijn. 
Vandaar dat wij het in de volgende bladzijden medegedeelde 
onderzoek over den electrischen weerstand van dunne metaallaagjes 
verricht hebben met laagjes die door verdamping zijn gevormd. Naar 
1) W. F. G. Swann. Phil. Mag. Vol. 28. Ser. 6. p. 467. 1914. 
2) Vgl. ook L. Houllevigue. l.c. 
3 ) Hiermede vervalt het door Riede (1. c.) geuite bezwaar, dat n.1. de sterke toe- 
name van den soortelijken weerstand bij dunne laagjes aan ongelijkheden in de 
dikte zou kunnen toegeschreven worden. 
4 ) M. Knudsen, Ann. der Phys. Bd. 47, p. 697. 1915. 
sj M. Knudsen, Ann. der Phys Bd. 50, p. 472. 1916. 
6 ) Men vergelijke echter de opmerking op blz. 615. 
