609 
werden weggenomen en een uiterst hoog vacuum bereikt. Vervol- 
gens werd de draad D van het te onderzoeken metaal tot gloeiing 
gebracht en wel op een zoodanige constante temperatuur, dat de 
verdamping met een geschikte snelheid plaats vindt, De draad wordt 
door de verdamping voortdurend dunner; om dan toch de tempe- 
ratuur voortdurend dezelfde te houden, is het noodig dat F Mk'i 
constant blijft : ), waarbij V het spanningsverschil is tusschen de 
uiteinden van den draad, en i de stroom door den draad. 
Door geschikte keuze van de spanning (accumulatoren) en voor- 
geschakelclen weerstand kan men bereiken, dat aan bovengenoemde 
voorwaarde voldaan is, zonder dat de spanning of voorschakel- 
weerstand veranderd behoeven te worden, zoolang de draad tenminste 
slechts enkele procenten dunner wordt, hetgeen bij onze proeven 
het geval was. 
Bepaling van de dikte der laagjes. 
De dikte der laagjes werd berekend uit de hoeveelheid metaal 
neergeslagen per c.M. * 2 van den glaswand, waarbij voor het soortelijk 
gewicht de waarde werd aangenomen, die geldt voor het metaal in 
dikke lagen. Daar de draad op constante temperatuur gloeit, is de 
verdampte hoeveelheid evenredig met den tijd, en met het oppervlak 
van den draad; daar slechts een klein gedeelte van den draad 
verdampt, is de vermindering van het draadoppervlak slechts gering; 
deze vermindering is trouwens in rekening gebracht. Voor wolfram 
is de hoeveelheid die per seconde per c.M. 2 draadoppervlak verdampt 
bekend 2 ) als functie van de temperatuur. De constante temperatuur, 
waarop de draad gloeide, werd door ons berekend uit stroomsterkte 
en draaddiameter ; tusschen de 3 grootheden: stroomsterkte, draad- 
diameter en temperatuur bestaat namelijk een bepaalde betrekking, 
die door ons werd afgeleid uit de door Langmuir 3 ) gegeven formule 
voor de totaalstraliug van wolfram, en uit in dit laboratorium 
verrichte metingen van den specifieken weerstand van wolfram bij 
hooge temperaturen. 
Voor platina is de verdam pingssnelheid ook door Langmuir 4 ) 
gemeten als functie van de temperatuur ; de temperatuur van den 
platinadraad werd door ons berekend uit de totaalstraling met 
behulp van de door Lummer 5 ) gegeven formule. 
9 Vgl. I. Langmuir, Phys. Rev. Vol. II, p. 335, i 9 1 3. 
2 ) I. Langmuir, Phys. Rev. Vol. II. p. 329, 1913. 
3 ) I. Langmuir, Phys. Rev. Vol. XXXIV. p. 417, 1912. 
4 ) I. Langmuir, Phys. Rev. Vol. IV, p. 377, 1914. 
5 ) O. Lummer : Verflüssigung der Kohle und Herstellung der Sonnentemperatur. 
p. 42. Vieweg 1914. 
