615 
resultaten die in groote trekken wel overeenstemmen met de in 
tabel III gegeven resultaten, maar van dezelfde constantheid in de 
uitkomsten als bij platina en wolfram werd geconstateerd, is hier 
geen sprake. Wij achten de mogelijkheid niet uitgesloten, dat het 
gedrag van zilver niet in alle opzichten overeenstemt met de op 
blz. 607 gegeven voorstelling omtrent de vorming van metaallaagjes 
door verdamping; het zou mogelijk zijn dat het zilver wel als 
moleculen op den wand neerslaat, maar dat daarna nog verande- 
ringen in de structuur van het laagje optreden, waarbij de moleculen 
zich tot complexen vereenigen, en dat hierdoor het in verschillende 
opzichten afwijkende gedrag van zilver zou worden veroorzaakt. 
Reeds bij veel dunnere laagjes, dan waarbij de geleiding van het 
zilverlaagje begint, vertoonde de glaswand een gekleurd beslag; de 
kleur veranderde met toenemende dikte in de volgorde: geelbruin, 
rosé, violet, blauw. x ) 
Gelijktijdig met het beginnen van de geleiding werd het laagje 
metallisch reflecteerend, en vertoonde het gereflecteerd licht niet 
langer kleuren; het doorgelaten licht bleef een blauwe kleur vertoonen. 
Discussie der resultaten. 
Vergelijkt men de door ons gevonden resultaten met de metingen 
van PooaNY (l.c.) aan laagjes van platina en zilver, die door kathode- 
verstuiving waren gevormd, dan blijkt er behoorlijke overeenstem- 
ming te bestaan, wat betreft de dikte waarbij de laagjes beginnen 
te geleiden. Daar we veronderstellen dat — tenminste voor platina — 
geleiding in een verdampt laagje eerst begint wanneer er zooveel 
moleculen zijn neergeslagen, dat ze een samenhangende laag op den 
wand vormen, zoo volgt uit de genoemde overeenstemming, dat ook 
bij kathodeverstuiving laagjes bestaande uit moleculen, en niet uit 
complexen, gevormd kunnen worden. 
Nemen we aan dat de afmetingen van metaalmoleculen van dezeltde 
orde van grootte zijn als de waarde die men voor gasmoleculen 
aanneemt, dus ongeveer 5 X 10 —s c.m., dan zien wij, dat er voor 
het optreden van geleiding noodig is : bij platina een laagje van 2 
of 3 moleculen dikte, bij wolfram van 1 molecuul, bij zilver van 
ongeveer 12 moleculen. 
Voor de dikkere laagjes laat de soortelijke weerstand zich als 
functie van de dikte behoorlijk voorstellen door een hyperbool, zoo- 
als reeds door PooaNY (l.c.) is opgemerkt. Men kan dit met behulp 
van de electronentheorie aannemelijk maken door de volgende een- 
i) Vgl. L. Houllevigue. Ann. chim. phys. S. 8. T. 20. p. 143. 1910 en L. Ham- 
burger, Chemisch Weekblad. 1916. p. 551. 
