621 
gaan volgen, toen ge in het jaar 1892 uwen arbeid over de even- 
wichten van dubbelzouten hebt ondernomen. Wij hebben aan dal 
onderzoek eene nieuwe wijze van graphische voorstelling te danken, 
die het overzicht over de vaak ingewikkelde verschijnsels in hooge 
mate heeft vereenvoudigd. Zeer belangrijke beschouwingen over de 
oplossingsisotherme van een dubbelzout en van zijne komponenten 
hebt gij aan de resultaten van uwen experimenteelen arbeid toegevoegd. 
Nadat Roozeboom kort daarop een algemeen overzicht had gegeven 
van de mogelijke evenwichten, die in een systeem van drie stoffen 
kunnen optreden, hebt gij in samenwerking met uwen vriend en 
leermeester de geheimen der evenwichten tusschen water, chloor- 
waterstof en ijzerchloride ontsluierd, daarmede een onderzoek ver- 
richtend, dat met recht klassiek mag worden genoemd. 
Overweegt men, dat hierbij niet minder dan tweehonderd analyses 
nopens de samenstelling van verzadigde oplossingen moesten worden 
verricht, dan blijkt daaruit tevens, welke eischen ook aan Uw 
geduld werden gesteld. 
„Was Du ererbt von Deinen (Lehrern) hast, 
Erwirb es, um es zu besitzen”. 
Dat ge die woorden tot de Uwe hadt gemaakt, bewijzen de schier 
tallooze studies, theoretische zoowel als experimenteele, die gij aan 
den door U verkoren tak der physische chemie hebt gewijd. 
Hoe onvolledig onze kennis nopens de ternaire evenwichten nog 
in het jaar 1900 was, blijkt op sprekende wijze uit de woorden, 
die Roozeboom aan deze materie heeft gewijd, toen hij in dat jaar 
te Aken voor de „Naturforscherversammlung’' een overzicht gaf 
over den stand van zaken : , , M i t unserer Kenntnis der Systeme von 
drei Komponenten steht es viel weniger gut. Nur einzelne Haupt- 
linien sind verzeichnet. Es hat sozusagen die Triangulation stattge- 
funden. Aber die Berge und Seen und Wege verbergen sich noch 
im Nebel”. Gij hebt de exploratie van het onbekende gebied aange- 
durfd, en wanneer heden die nevel in tal van gevallen is wegge- 
vaagd, dan hebben wij dat aan Uwe, van zoo groote scherpzinnig- 
heid getuigende onderzoekingen te danken. 
- Niet slechts eene daad van piëteit jegens Uwen, ons te vroeg 
ontvallen vriend, maar tevens eene van groote hulpvaardigheid jegens 
hen. die zich met dergelijke problemen wenschen bezig te houden, 
is het geweest, toen gij in de jaren itfl 1 en 1913 Uw werk ,,die 
Ternaren Gleichgewichte” het licht hebt doen zien, waarin een 
overzicht wordt gegeven van hetgeen tot dusverre op dit gebied is 
bereikt. Wie op dezen arbeid kritiek zou willen oefenen, hij zou 
40 * 
