245 
Waarneming 
Theorie Verschil 
diö 
d Sb 
iBrown, Cowell +14643536"±2''i :_l2"±3") 
INewcomb, de Vos 14643530 ±2 ) “M 46445 ^ ±2 | ^ ±3 j 
Newcomb, Brown — 6967944 ±2 — 6967939 ±2 —5 ±3 
Wat betreft het perihelium van Mercurius is op te merken, dat 
het residu, dat zonder de uit Einstein’s theorie volgende nieuwe 
termen (maar met de verbeterde precessieconstante) 8' '24 was, 
nu negatief is geworden. De materie binnen de Mercuriusbaan, door 
welker attractie Seelioer de anomale beweging van het perihelium 
verklaarde, moet dus eene onmerkbare densiteit hebben, die zeker 
geringer is dan b.v, Yaoo van de door Seelioer aangenomene. 
De verschillen vertoonen thans geen voorkeur meer voor de posi- 
tieve richting en evenmin voor de negatieve : voor het invoeren van 
eene rotatie van liet empirische coördinatensysteem ten opzichte van 
het inertiaalsysteem, zooals Anding en Seelioer die vonden, is geen 
reden meer, of rn.a.w. de precessieconstante bepaald uit de waar- 
genomen bewegingen in het planetenstelsel heeft dezelfde waarde 
als die uit de vaste sterren. 
De knoop van Ven lis blijft sterk afwijken. Men zou nog geneigd 
kunnen zijn deze afwijking toe te schrijven aan de attractie van de 
materie, die het zodiakaal licht terugkaatst (Seelioer’ s tweede ellipsoïde). 
Daar de rotatie niet meer te hulp geroepen mag worden, zou hier- 
voor aan die materie een 3 tot 4 maal zoo groote densiteit moeten 
toegekend worden als Seelioer er aan toeschreef. Het is echter uit 
de berekeningen van den Heer Woltjer 1 ) gebleken, dat deze densi- 
teit zeker niet grooter kan zijn dan de door Seeliger gebruikte, daar 
anders voor de seculaire verandering in de helling der ecliptica en 
voor de planeten-precessie waarden zouden gevonden worden, die 
met de waarnemingen ten eenenmale in strijd zijn. Deze tweede 
ellipsoide van Seeliger is dus niet in staat de residus merkbaar te 
verbeteren. Correcties tot de aangenomen massa’s kunnen ook niet 
helpen. Als de massa van Mercurius verdrievoudigd werd, wat 
natuurlijk ook reeds op zichzelf onaannemelijk zou zijn, zou het 
residu voor de knoop van Venus verdwijnen, er zou dan echter o. a. 
in het perihelium van Venus een nog veel grooter afwijking ontstaan. 
Het is niet mogelijk een systeem van massa’s te vinden dat alle 
verschillen binnen hunne middelbare fouten terug zou brengen. 
9 J. Woltjer. Over de hypothese van 'Seeliger, deze Verslagen XXII (April 
1914) blz. 1229; W. de Sitter, Opmerkingen' naar aanleiding der berekeningen 
van den Heer Woltjer, ibid. blz. 1239. 
