254 
\ 
De draadsafstanden moeten dus wegens de vertraging (of ver- 
snelling) steeds met het halve bedrag daarvan verbeterd worden, doch 
die vertraging zelve kan men niet bepalen, zelfs niet in teeken, zonder 
willekeurige onderstellingen te maken en, wanneer in de helft der 
gevallen vóór m, in de helft na m was ingesteld, dan heeft zij geen 
invloed op W -j- O en blijft zij geheel onbepaald. 
Het scheen dus reeds dat het nauwelijks mogelijk zijn zou zelfs 
v uit het groote materiaal der fundamentaalsterren nauwkeurige waarden 
voor de herleiding op middendraad af te leiden, toen het bleek dat 
in de beide laatste tijdvakken een aanzienlijk aantal doorgangs- 
waarnemingen zonder declinatie-instelling aanwezig' was, die omtrent 
het vraagstuk licht zouden kunnen verspreiden. Deze werden nu 
afzonderlijk onderzocht en dit onderzoek bracht niet alleen den waren 
aard der storingen aan het licht, welke geheel bleek af te wijken 
van onze vroegere onderstellingen, doch toonde tevens aan dat ook 
voor de overige tijdvakken haar invloed geheel of ten minste 
grootendeels kon geëlimineerd worden. Wij geven nu een overzicht 
van dit laatste onderzoek. 
Zooals wij reeds zeiden, was het gebleken dat er noch a priori, 
noch a posteriori eenige reden bestond de tijdvakken Vb en VI van 
elkander te scheiden. Voor het tijdvak Vb waren de correcties 
berekend, welke aan te brengen waren aan de voorloopige afstanden 
V, maar natuurlijk konden daaruit onmiddellijk die afgeleid worden, 
welke zouden gevonden zijn, als de voorloopige afstanden VI ten 
grondslag gelegd waren. 
De waarnemingen van niet-ingestelde sterren in liet vergroote 
tijdvak VI 1866 Jan. —1868 kunnen in 4 atdeelingen gesplitst worden : 
1° fund. sterren 1866- — 67 April, 2° fund. sterren 1867 April — 1868 
<9 
Juli, 3° in 1867 waargenomen sterren welkegebruikt waren bij de lengte- 
bepaling met Döttingen, 4 n waarnemingen voor de lengtebepaling met 
Brussel 1868 Sept. Iedere afdeeling omvat van ieder der waarnemers 
in eiken armstand tusschen 50 en 100 waarnemingen. De lengte- 
bepaling met Brussel werd echter door Kam alleen uitgevoerd en de 
Göttingsche sterren werden alleen waargenomen in den stand Arm 
West. Daarom scheen het ten slotte het best die laatste afdeeling 
niet te gebruiken. Vooreerst geven wij hier de waarden der halve 
sommen \ ([A] w [A] 0 ). Aanstonds zal blijken waarom wij nu 
door 2 deelen. (Zie tabellen p. 255). 
Bij Hennekeler blijkt dns de waarneming van alle draden op 
normale wijze te zijn geschied; bij Kam schijnt zich, bepaaldelijk 
bij de latere waarnemingen eene storing te vertoonen in den- 
zelfden zin als voor de ingestelde sterren, doch van veel geringer 
