269 
2' : reeks veel nauwkeuriger te zijn dan die der K Voor een 
deel is dit zeker een gevolg daarvan dat bij de 2 e reeks tweemaal 
zooveel waarnemingen werden verricht als bij de V‘, doch dit 
kan het groote verschi/l toch slecht ten deele verklaren. Onze 
uitkomsten zouden nl. als ra. fout van liet gemiddelde van 2 instel- 
lingen L, R, na correctie voor verdeelingsfouten en buiging, voor 
beide reeksen =b 2"09 en =t 1"32 doen vinden, en liet is niet 
waarschijnlijk dat de werkelijke toevallige fouten zoo verschillend 
geweest zijn. Vermoedelijk hebben dus de vrij groote verschillen 
£,v — zz eene onvoldoende eliminatie der systematische fouten in 
de standmiddentallen ten gevolge gehad. 
Op dezelfde wijze als vroeger ( V er sl . Akacl. Amsterdam 10 , 292) 
leidde ik voor beide reeksen uit de <p — <p de correctieformules 
voor systematische deelfouten en buiging af. Voor eerstgenoemde vond ik: 
l e reeks -f- 3"69 sin (2 « — 154°5) 
2 e reeks -f 3"98 sin (2«-0 69°3). 
Beide formules stemmen voldoende overeen, doch, zooals ik reeds 
boven zeide, sluit de eerste formule slechts met de waarnemingsuit- 
komsten, hetgeen mij aan eene mogelijke vervorming van den cirkel 
deed denken ; voor eene behoorlijke sluiting was nog een term 
afhankelijk van 4 « met een coëfficiënt 3"13 noodig, welke intusschen 
bij slechts 6 gegevens weinig reëele beteekenis bezitten kan. Waar 
nu echter de formule voor de een jaar later waargenomen 2 de reeks 
zich zeer goed aan de waarnemingen aansluit en tevens weinig 
verschilt van die welke uit vroegere waarnemingen afgeleid waren, 
moet ik mijne vrees omtrent eene vervorming wel ongegrond achten. 
Waarschijnlijk is de ongelijkheid der zenithsafstanden de voornaamste 
oorzaak der gevonden anomalie. 
Voor de correctie voor buiging werd gevonden 
l e reeks A z — — 0"Ö4 sin z 
2 e reeks -[-5.20 sin z 
Beide waarden loopen sterk uiteen en de uitkomst uit de nauw- 
keurige 2 e reeks schijnt ook ten opzichte van de vroegere uitkomsten 
zeer afwijkend te zijn. Intusschen wordt de afwijking minder 
opvallend, als men niet aanneemt dat de buigingsinvloed even- 
redig moet zijn met sin z. Ik kom hierop en in het algemeen op 
de systematische fouten van mijn instrument terug in Par. 4. 
Ten slotte zij nog het waarschijnlijkste eindresultaat voor de 
breedte van Matuba vastgesteld. Mijne tweede waarnemingsreeks be- 
werkte ik ook nog op deze wijze, dat ik de enkele uitkomsten naar 
mijne formules verbeterde en daarna hunne middelwaarde vormde. 
