283 
waarde van 
a. 
a 
1 bij verschillende temperaturen of in verschillend 
volume wil oordeelen, is de vorm 
v 
Vb 
v. ft y 
noodzakelijk. Uit den vorm: 
v \y- 
- - 1 = 1 — ( - j 
a \y k J 
ziet men, dat alleen als — — i is, de gewone waarde van a aan- 
wezig is, die men dus door aj c kan voorstellen. Bij lagere tempera- 
turen ot bij v Vk willen wij besluiten tot de waarde van p. De 
ooispronkelijke vorm is : 
L 
a , 
+ ö 
-— 1=1 . 
vk 
Vergelijkt men de uitkomst in de twee gevallen, dan blijkt dat 
de grootheid die van de rechterzijde van J moet worden afgetrokken, 
l\ 2 l 
r -f- 
r + 
in het eerste geval 
2 r 
en in het tweede geval 
is -- 
en 
dat bijgevolg voor het tweede geval p = ^ is. Deze uitkomst is voor 
verreweg de meeste gevallen in overeenstemming met de waarne- 
mingen. 
Met 
v 
Vk 
r + 
— — vindt men voor ether bij 0 : 
1 — i 1 
2782 “ 5 + 4 r 
4 l 
2 = - 
17 r 
l 
0,37 = 
r 
l 
of 0,185 = — 
2 r 
Maar het is niet alleen voor de latente warmte van belang om 
de twee gevallen nl. tusschenruimte tusschen de molekulen grooter 
of. kleiner dan de afmetingen van het molekuul zelf, uit elkander 
te houden — ook voor andere verschijnselen is het van gewicht. 
Bijvoorbeeld, wrijving, diffusie enz. Het kan mijn doel niet zijn dit 
zelf in- bijzonderheden aan te toonen — te meer daar reeds door 
verschillende waarnemers er op gewezen is dat deze verschijnselen 
