284 
bij vloeistoffen en gassen verschillende wetten volgen. Maar wel wil 
ik in het bijzonder wijzen op een stuk van Batscbinsky, die reeds 
volgens een bericht in het Journal de physique 1914 gezocht heeft 
de diffusie te verklaren bij vloeistoffen niet door de warmtebeweging, 
maar door de aantrekking der molekulen en dus door de grootheid 
a der toestandsvergelijking en een beschouwing geeft die hoogst- 
waarschijnlijk in den grond der zaak analoog is aan het boven- 
staande 1 ). 
Dat ik in den titel den overgang der tweelinggevallen gesteld 
heb bij de kritische dichtheid, geldt natuurlijk alleen bij normale 
stoffen, dus zonder associatie. Maar in het algemeen is het overgangs- 
geval als de afstand der molekulen gelijk is aan de afmeting van 
het molekuuL Voor men daarvan zekerheid heeft, zou een ernstig 
onderzoek ook boven de kritische temperatuur noodig zijn. Dit zou 
waarschijnlijk veel moeilijker zijn — en ik hoop, dat ook andere 
onderzoekers zich daarvoor interesseeren zullen. 
Scheikunde. — De Heer Jaeger biedt, mede namens den Heer J. 
Kahn, eene mededeeling aan: ,, Onderzoekingen over den 
Temper atuurkoëfficient der Molekulaire vrije Oppervlakte- 
energie van Vloeistoffen tussehen — 80° en 1650° CV: XV. 
, , De Bepaling van het Specifiek Gewicht van Gesmolten Zouten, 
en van den Temperatuurkoëfficient hunner Molekulaire Opper- 
vlakte- energie .” 
§ 1. Voor de berekening der molekulaire vrije oppervlakte-energïe 
van de gesmolten zouten en andere verbindingen, waaromtrent wij 
tot dusverre 2 ) mededeeling gedaan hebben, is het noodig, om het 
specifieke gewicht der onderzochte vloeistoffen in een temperatunr- 
gebied van — 80° C. tot 1650° C. te kennen. 
Voorzooverre het de organische vloeistoffen betreft, zoo kunnen 
daarbij, — althans bij temperaturen, welke niet te ver buiten het 
gewone, bij laboratoriumproeven bestreken gebied vallen, — de ge- 
bruikelijke en algemeen bekende methoden gebezigd worden. Als 
zoodanig hebben wij in de eerste plaats van den pyhwmeter gebruik 
gemaakt. Meestal werd daarvoor een dubbelwandig vat, met geëva- 
H Ik heb alleen het korte overzicht gelezen van het Journal de physique, maar 
meen er toch uit te kunnen besluiten, dat Batschinsky als karakteristieke grootheid 
de grootheid b der toestandsvergelijking terug vindt. Dit zou een bevestiging zijn 
van mijn meening dat. de aantrekking der molekulen alleen bij volkomen aanraking 
uitgeoefend wordt. 
2 j F. M. Jaeger en medewerkers, deze Verslagen, 1914, ’15 en ’16. 
